Θεσσαλονίκη 30-8-2026

Γαργασεί και Γεσιρί: οι ελληνικοί κώδικες

       Κι αφού είδαμε την λίμνη Γεννησαρέτ με τις ονομασίες που πήρε κατά καιρούς, και τις οποίες ο Σιαμάκης δεν πήρε χαμπάρι, ερχόμαστε να δούμε τις άλλες δυο λέξεις-ονομασίες, η μια εκ των οποίων αφορά το θέμα του παρόντος άρθρου, ειδικά δε τους Γεργεσηνούς των ευαγγελιστών Ματθαίου και Μάρκου.

         Παραθέτω πίνακα σε 6 χωρία της Παλαιάς Διαθήκης, όπως έκανα στο Α΄ ΜΕΡΟΣ του άρθρου με την Γεννησαρέτ, δηλ. πρώτα τους χειρόγραφους ελληνικούς κώδικες και δίπλα τους το κείμενο του Σιαμάκη. Ακολουθεί ο πίνακας με τις αντίστοιχες παραλλαγές του εβραϊκού.

          Βλέπουμε ότι οι διαφορές στους Ο΄ δεν είναι πολλές και μεγάλες αλλά είναι καίριες για την ταυτοποίηση των ονομάτων.

           Πάμε στο πρώτο όνομα. Η βασική διαφορά εντοπίζεται στο σύμπλεγμα ΡΓ  που εμφανίζεται σε δυο χωρία, Δε 3:14 και Ιησ 12:5, στους κώδικες Β και S, και μας δίνει τα ΓΑΡΓΑΣΕΙ, ΓΕΡΓΕΣΕΙ και [ΓΕΡ]ΓΕΣΑ[Ι]. Οι αγκύλες που υπάρχουν στον Σιναϊτικό κώδικα, όπως είπαμε, περιέχουν πιθανά γράμματα που έχουν φθαρεί.

        Παρόλο που οι άλλες παραλλαγές είναι περισσότερες, αυτές οι τρεις αρκούν με το παραπάνω για να αποδειχθεί η αλήθεια. Συμβαίνει κάποτε στα χειρόγραφα, η αλήθεια να μαρτυρείται απ’ αυτά που είναι λιγότερα, ή ακόμα και από ένα και μοναδικό χειρόγραφο. Αυτό συμβαίνει εδώ, όπου έχουμε δυσκολία ανάγνωσης μιας λέξης, ειδικά επειδή πρόκειται για ξένη ονομασία που δεν μπορεί ν’ αναγνωριστεί από τον αντιγραφέα. Γι’ αυτό ο τελευταίος προσπαθεί να είναι πιστός στο πρωτότυπο το οποίο αντιγράφει σε νέο κώδικα. Κι επειδή συχνά, ο αντιγραφέας, βλέποντας τη δυσκολία ανάγνωσης ή αναγνώρισης της λέξης, προστρέχει για βοήθεια σε άλλους κώδικες. Κι αν αυτοί έχουν το ίδιο λάθος, τότε το λάθος διαιωνίζεται και περνάει στην πλειοψηφία των κωδίκων. Εδώ, λοιπόν, τυχαίνει να έχουμε το εντυπωσιακό παράδειγμα λάθους που συνέβη στον Σιναϊτικό κώδικα. Διότι εδώ, όχι μόνο δεν υπήρχε δυσκολία ανάγνωσης, αλλά ο αντιγραφέας διόρθωσε τη λέξη σύμφωνα με αυτό που έβλεπε σε άλλους κώδικες! Παραθέτω την εικόνα που μιλάει από μόνη της.

Σιναϊτικός (S)

Η εικόνα είναι από το site του S στο χωρίο Δε 3:14 με τη λέξη ΓΕΣΟΥΡΕΙ. Δεξιά είναι η απόδοση του κειμένου στην οποία αν κάποιος πατήσει με τον κέρσορα στη λέξη γαργαcει θα εμφανιστεί το άσπρο ορθογώνιο που επεξηγεί ότι η λέξη διορθώθηκε σε γεcουρει αλλ’ όμως φαίνεται η αρχική λέξη από κάτω. Ταυτόχρονα εμφανίζεται αριστερά το κόκκινο πλαίσιο γύρω από τη λέξη.

Εδώ ο αντιγραφέας, βλέποντας τη λέξη σε άλλα σημεία του ίδιου κώδικα ή άλλων κωδίκων, διορθώνει βάσει εκείνων. Το άξιο προσοχής είναι ότι η λέξη δεν διορθώθηκε από τον γραφέα που δημιούργησε τον κώδικα S αλλά από κάποιον άλλον μεταγενέστερο διότι ο γραφικός του χαρακτήρας διαφέρει εμφανώς απ’ αυτόν του αρχικού γραφέα. Κι έτσι, φαίνεται ότι έχει διορθώσει μόνο τα ενδιάμεσα γράμματα, -ΑΡΓΑC-σε -ΕCΟΥΡ-.

          Μέχρι εδώ, νομίζω, γίνεται φανερό το έθνος που μαρτυρείται με τα ΓΕΡΓΕΣΕΙ και ΓΑΡΓΑΣΕΙ. Είναι οι Γεργεσαίοι. Και όλες οι άλλες παραλλαγές, ΓΕΣΟΥΡΙ, ΓΕΣΙΡΙ, ΓΕΣΕΙΡΕΙ και ΓΕΣΕΡΕΙ είναι λάθος! Εξάλλου, αυτό επιβεβαιώνεται και από τη δήλωση που υπάρχει στο Ιησ 13:13:

καὶ οὐκ ἐξωλέθρευσαν οἱ υἱοὶ ισραηλ τὸν γεσιρι καὶ τὸν μαχατι καὶ τὸν χαναναῖον καὶ κατῴκει βασιλεὺς γεσιρι καὶ ὁ μαχατι ἐν τοῖς υἱοῖς ισραηλ ἕως τῆς σήμερον ἡμέρας.

           Επομένως, τα έθνη που ονομάζονται εδώ, ο γεσιρί και ο μαχατί, ήταν από τα επτά έθνη που έπρεπε να εξολοθρευτούν μαζί με τον χαναναίο, σύμφωνα με την εντολή του Θεού (Εξ 23:23, 33:2, 34:11, Δε 7:1, 20:17, Ιη 3:10, 9:1, 24:11, 1 Βα 10:22).

          Και ρεζιλεύεται, έτσι ο Σιαμάκης που παριστάνει τον μελετητή των χειρογράφων και τον βιβλικό επιστήμονα. Γράφει άλλοτε Γαργασί, άλλοτε Γεσιρί με γιώτα, και άλλοτε Γεσυρί με ύψιλον. Δεν μπόρεσε να διακρίνει ποιο από τα χειρόγραφα έχει το σωστό, ούτε να προσέξει την δήλωση του Ιησ 13:13 που λέει ότι αυτοί ανήκαν στα επτά έθνη προς εξόντωση. Κατά τα άλλα έχει «σοβαρή άποψη» για τη Βίβλο και νομίζει ότι μπορεί ν’ αποφανθεί για το ποια κομμάτια της Βίβλου είναι γνήσια και ποια όχι! Πόση τύφλωση Θεέ μου! Θα ήταν καλό γι’ αυτόν αν μπορούσε να διακρίνει την τύφλα του, αλλ’ ούτε αυτήν μπορεί. Αξιολύπητος!

          Βρήκαμε, λοιπόν, ποιος είναι ο Γεσιρί. Κι αυτό το καταφέραμε ξεκινώντας να διαλευκάνουμε τους Γεργεσηνούς των ευαγγελίων. Και αφού φτάσαμε ως εδώ, νομίζω πως μπορούμε να βρούμε και τον Μαχατί που επίσης ήταν ένα από τα επτά έθνη προς εξόντωση.

        Πριν πάμε όμως, στον Μαχατί που είναι το δεύτερο όνομα στον πίνακα, χρειάζεται να δούμε το τρίτο όνομα που εμφανίζεται στο 1 Βα 27:8 : στον κώδικα Α προσθέτονται οι λέξεις ΚΑΙ ΤΟΝ ΓΕΖΡΑΙΟ. Ενδιαφέρον προκαλεί το τελευταίο όνομα διότι το ΖΡ μοιάζει στο ΣΡ, κατ’ αντιστοιχία με τα λατινικά s και zz που είδαμε να παραλλάσσονται στις λέξεις Genesareth και Genozzar, αντίστοιχα. Θα μπορούσε να ειπωθεί με αρκετή πεποίθηση ότι το ΓΕΖΡΑΙΟΣ είναι παραλλαγή του ΓΕΣΙΡΑΙΟΣ (ή των ΓΕΣΕΡΑΙΟΣ και ΓΕΣΟΥΡΑΙΟΣ). Έτσι όμως, το όνομα που προστέθηκε γίνεται ίδιο με το πρώτο του στίχου, το ΓΕΣΕΡΕΙ. Τί συμβαίνει λοιπόν, εδώ; Γιατί έχουμε δυο ίδια ονόματα, το ένα μετά το άλλο;

           Νομίζω ότι αρχικά ήταν τα διαφορετικά ονόματα δυο εθνών, αλλά η φθορά κάποιου χειρογράφου στο δεύτερο όνομα δημιούργησε την λανθασμένη περαιτέρω αντιγραφή του. Βλέπετε, τα περισσότερα χωρία έχουν δεύτερο έθνος τον ΜΑΧΑΤΙ ή ΜΑΧΑΘΙ, του οποίου η φθορά έφτασε κάποτε στην απώλεια μιας ενδιάμεσης συλλαβής, και κατόπιν με πρόσθεση του Ο στην αρχή της λέξης, για να δώσει έτσι, ΟΜΑΘΕΙ στον κώδικα S (Δε 3:14), και ΟΜΑΧΕΙ στον κώδικα Β (Ιησ 12:5). Στον δε κώδικα Α και στο χωρίο Δε 3:14 μπορεί κάποιος να πει ότι η φθορά ήταν τόση που το όνομα μετατράπηκε σε ΟΙΑΕΙΡ! Στην πραγματικότητα όμως στην τελευταία περίπτωση συνέβη κάτι άλλο, που σχετίζεται με τα κουρασμένα μάτια του αντιγραφέα, και θα το δούμε παρακάτω. Στον κώδικα S και στο Ιησ 12:5 τα ενδιάμεσα γράμματα που χάθηκαν λόγω φθοράς ώθησαν τους μελετητές του να βάλουν ερωτηματικά στις θέσεις τους. Κι εδώ παρασύρεται ο Σιαμάκης, έχοντας παντελή άγνοια της αλήθειας και του τι συμβαίνει, και γράφει Μαχί (!) και μάλιστα με το λανθασμένο άρθρο την που έχουν οι κώδικες Β και Α, λες και πρόκειται για όνομα θηλυκού γένους ενώ τα έθνη στην Παλαιά Διαθήκη μπαίνουν πάντα στο αρσενικό γένος! Άσχετος με την Βίβλο, και κενός από επιστημονική έρευνα των χειρογράφων!

        Ας πάμε τώρα, να δούμε πως παρουσιάζει το εβραϊκό κείμενο τα ονόματα αυτών των δυο εθνών. Τα κείμενα Σαμαρειτικό, Ιεροσολυμιτικό, ταργκούμ Jonathan Ben Uziel και ταργκούμ Onkelos αφορούν μόνο την Πεντάτευχο (Torah), γι’ αυτό και μπαίνουν μόνο για το χωρίο Δε 3:14. Από την άλλη μεριά το ταργκούμ Jonathan περιέχει μόνο τους Προφήτες (εδώ συμπεριλαμβάνονται τα ιστορικά βιβλία και η Τρίτευχος => Ιησούς του Ναυή, Κριτές, Ρουθ), γι’ αυτό και στην ίδια στήλη λόγω στενότητας χώρου ξεκινά το ταργκούμ Jonathan Ben Uziel και συνεχίζει το ταργκούμ Jonathan [6].

Γαργασεί και Γεσιρί: το εβραϊκό κείμενο

          Ας πιάσουμε το πρώτο όνομα. Μεγάλη διαφορά φαίνεται να παρουσιάζει το Korze του ταργκούμ Jonathan Ben Uziel στο Δε 3:14 αντί των άλλων που είναι Ghesuri, Gessuri και Geshuri, και κάνουν στον πληθυντικό Geshurites (αγγλικά), Gessuraei (λατινικά) και Ghesuritam (λατινικά) αντίστοιχα. Όμως, αυτό εξηγείται εύκολα ως παραλλαγή του Gessuri: το G μπαίνει αντί του συγγενικού του K, και το r μπαίνει πριν από το z, αντίθετα από τα άλλα όπου μπαίνει μετά απ’ αυτό. Το φαινόμενο λέγεται αναγραμματισμός και είναι ένα από τα συνηθισμένα λάθη κατά την αντιγραφή λόγω παρανάγνωσης. Συναντάμε κι εδώ το τρίτο όνομα Gerzi ή Girzi ή Gizrites κατ’ αντιστοιχία με το ΓΕΖΡΑΙΟ του ελληνικού κώδικα Α (1 Βα 27:8). Εδώ η ομοιότητα ανάμεσα στα Korze και Gerzi είναι πιο εμφανής αφού και στα δυο το r μπαίνει πριν από το z [7]. Έτσι, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πρόκειται για το ίδιο όνομα που μπήκε δυο φορές στην ίδια πρόταση, με την δεύτερη για να συμπληρώσει τη ολοκληρωτική φθορά του ονόματος Mahachathi ή Machati ή Maachati, αφού τα Ghesuri και Machati πάνε πάντα μαζί στα χωρία που εξετάζουμε. Αυτό επαληθεύεται και από την αγγλική απόδοση του ταργκούμ Onkelos η οποία στο ίδιο χωρίο προσθέτει μεν, αλλά μέσα σε αγκύλη, τη λέξη Apekorsites, διότι προφανώς, ο μεταφραστής είδε την ονομασία και σε άλλα εβραϊκά κείμενα. Από πού προέκυψε, τώρα, το Ape- μπροστά από το korsites θα το δούμε αμέσως παρακάτω.

          Ας πιάσουμε τώρα, το δεύτερο όνομα, το Machati ή Mahachati ή Maachati. Βλέπουμε ότι υπάρχουν 4 μεγάλες διαφορές, οι 3 στα ταργκούμ (χωρία Δε 3:14, Ιησ 12:5 και 13:11-13) και η μία στο Ιεροσολυμιτικό κείμενο (Δε 3:14) που έχουν αντίστοιχα, Antikeros, Aphkeros, Aphkerozz και Apikeras. Θυμηθείτε τώρα, αυτά που είπαμε για το άρθρο ΤΟΝ ή την πρόθεση ΑΠΟ όταν προηγούνται από κύριο όνομα, και την συγχώνευση που μπορεί να δημιουργηθεί λόγω φθοράς. Συνδυάστε το αυτό με την παραλλαγή του πρώτου ονόματος που δίνει το ταργκούμ Jonathan Ben Uziel, το Korze, τ’ οποίο μπορεί να παραλλαχθεί με αναγραμματισμό σε Korez => Keroz => Keros. Μα, θα ρωτήσει εύλογα κάποιος, πώς είναι δυνατόν να προστεθεί η ελληνική πρόθεση ΑΠΟ αφού εδώ έχουμε εβραϊκή γραφή; Σωστά! Δεν είναι δυνατόν! Γι’ αυτό υπάρχει μόνο μια λύση: το εβραϊκό, στο σημείο αυτό, όπως και σε πολλά άλλα φθαρμένα σημεία που έχει, αντιγράφει από τους ελληνικούς κώδικες! Διότι 1) οι Εβραίοι αντιγραφείς δεν βρίσκουν κάποιο καθαρό και πλήρες εβραϊκό χειρόγραφο. (Λέω πλήρες διότι το μασοριτικό βιβλίο του Ιώβ έχει κείμενο λιγότερο από το αντίστοιχο των Ο΄ κατά το 1/5), και 2) ο Εβραίος αντιγραφέας δεν ξέρει ότι το ΑΠΟ είναι πρόθεση και νομίζει ότι είναι μέρος του ονόματος. Κι όταν ήθελε να συμπληρώσει το κενό στο σημείο αυτό του εβραϊκού, είδε σε κάποιον ελληνικό κώδικα το ΑΠΟΓΕΖΡΑΙΟ, που ήταν φυσικά αλλοίωση του ΤΟΝΓΕΖΡΑΙΟ. Κι έγραψε Apogezreo. Ακολούθως, με επιπλέον εξέλιξη της εβραϊκής λέξης πια, το Gezreo έγινε Gezre => Gerze => Gorze => Korez => Keroz => Keros. Και με το επίσης φθαρμένο Apo έδωσε τις λέξεις που βλέπουμε σήμερα στα δυο ταργκούμ και στο Ιεροσολυμιτικό κείμενο, τα Anti-keros, Aph-keros, Aphkerozz και Apikeras.

          Έτσι λοιπόν, οι 4 αυτές παράξενες παραλλαγές του δεύτερου ονόματος, μαζί και με το Apekorsites που είδαμε και που αποτελεί 5η παραλλαγή, δεν είναι τίποτα άλλο από την φθορά του ελληνικού ΑΠΟΓΕΖΡΑΙΟ που κλάπηκε από τους Εβραίους αντιγραφείς.

        Βγαίνει, όμως, ένα επιπλέον συμπέρασμα: το εβραϊκό δεν έχει να ρίξει κανένα φως στη λύση του προβλήματος του δεύτερου ονόματος, του Mahachathi ή Machati ή Maachati. Ποιο έθνος είναι αυτό που κατοικούσε στη Γη της Επαγγελίας;

Ο Μαχατί

          Γι’ αυτό θα γυρίσουμε πίσω στους ελληνικούς κώδικες για να βρούμε τη λύση. Διότι τη μισή λύση την έχω ήδη πει όταν εξετάζαμε τους ελληνικούς κώδικες στην λέξη ΧΕΝΕΡΕΘ (Γεννησαρέτ). Είχαμε συναντήσει εκεί τις παραλλαγές με την αρχική συλλαβή ΜΑ- (ΜΑΧΑΝΑΡΕΘ, ΜΑΧΕΝΕΡΕΘ και ΜΑΧΑΝΑΡΑΘ) και είχα εξηγήσει την προέλευση του εμβόλιμου ΜΑ- που δεν είχε κανένα λόγο ύπαρξης. Παρόμοιο εμβολισμό δέχθηκε και η λέξη ΧΑΤΙ (ή ΧΑΘΙ) και μετατράπηκε σε ΜΑ-ΧΑΤΙ (ή ΜΑ-ΧΑΘΙ). Το αρχικό ΜΑ- δεν έπρεπε να υπάρχει. Επομένως, η σωστή και αρχική λέξη είναι ΧΑΤΙ (ή ΧΑΘΙ). Πρόκειται για τους Χετταίους, ένα από τα επτά έθνη που τάχθηκαν από τον Θεό προς εξόντωση μαζί με τους Γεργεσαίους που είδαμε στα προηγούμενα (Εξ 23:23, 33:2, 34:11, Δε 7:1, 20:17, Ιη 3:10, 9:1, 24:11, 1 Βα 10:22). Η κατάληξη σε -ί που έχουν τα δυο ονόματα (και σε -εί που περνάει σε κάποια χειρόγραφα) προέρχεται από την κλίση του ονόματος στα εβραϊκά (αντιστοιχεί στην δική μας αρχαία γενική ή δοτική). Παραθέτω χαρακτηριστικά παραδείγματα:

καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ υἱοὶ δυνατοί, δισχίλιοι ἑπτακόσιοι οἱ ἄρχοντες τῶν πατριῶν· καὶ κατέστησεν αὐτοὺς Δαυὶδ ὁ βασιλεὺς ἐπὶ τοῦ Ρουβηνὶ καὶ Γαδδὶ καὶ ἡμίσους φυλῆς Μανασσῆ εἰς πᾶν πρόσταγμα Κυρίου καὶ λόγον βασιλέως. (1 Πα 26:32)

καὶ ἐπορεύθη ὁ ἀνὴρ εἰς γῆν Χεττὶ[ν] καὶ ᾠκοδόμησεν ἐκεῖ πόλιν καὶ ἐκάλεσε τὸ ὄνομα αὐτῆς Λουζά· τοῦτο ὄνομα αὐτῆς ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης. (Κρ 1:26)

ΚΑΙ ὡς ἐτελέσθη ταῦτα, ἤγγισαν πρός με οἱ ἄρχοντες λέγοντες· οὐκ ἐχωρίσθη ὁ λαὸς ᾿Ισραὴλ καὶ οἱ ἱερεῖς καὶ οἱ Λευῖται ἀπὸ λαῶν τῶν γαιῶν ἐν μακρύμμασιν αὐτῶν, τῷ Χανανί, ὁ ᾿Εθί, ὁ Φερεζί, ὁ ᾿Ιεβουσί, ὁ ᾿Αμμωνί, ὁ Μωαβὶ καὶ ὁ Μοσερὶ καὶ ὁ ᾿Αμορί. (2 Έσδ 9:1)

       Στην μεσαία παραπομπή, στη λέξη Χεττὶ(ν), δεν έπρεπε να υπάρχει το καταληκτικό ν, γι’ αυτό και το έβαλα μέσα σε αγκύλη. Στην τελευταία παραπομπή ισχύει: Χανανί = Χαναναίος, Φερεζί = Φερεζαίος, Ἰεβουσί = Ιεβουσαίος, Ἀμμωνί = Αμμών, Μωαβί = Μωάβ και Ἀμορί = Αμορραίος. Ο Ἐθί είναι, προφανώς, ο Χετταίος, αφού φαίνεται να εξέπεσε στην εξελιγμένη, μέσω των αιώνων, γλωσσική προφορά το ασθενικό Χ (ΧΕΤΙ =>ΧΕΘΙ =>ΕΘΙ), καθώς το βιβλίο του Έσδρα (2 Έσδρας) μαζί με του Νεεμία είναι τα τελευταία βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης που γράφτηκαν, το πρώτο γύρω στο 530 π.Χ., και το δεύτερο γύρω στο 450 π.Χ.. Ο κώδικας Α έχει τη λέξη με διπλό θ, ΕΘΘΙ, κατ’ επίδραση του αρχικού ονόματος με το διπλό τ, ΧΕΤΤΙ, όπως φαίνεται στο δεύτερο χωρίο που έβαλα, Χεττί(ν). Ο δε Μοσερί που αναφέρει ως προτελευταίο όνομα έθνους που όμως δεν ανευρίσκεται αλλού, πρέπει να προέκυψε είτε από το ΓΕΣΕΡΙ (Γεργεσαίοι) με φθορά της πρώτης συλλαβής, είτε από το ΑΜΟΡΙ (Αμορραίοι) με αναγραμματισμό και σύγχρονη φθορά, γι’ αυτό και επαναλαμβάνεται κατόπιν.

        Ιδού λοιπόν, το ρεζίλι της μωροφιλόδοξης κομπορρημοσύνης του Σιαμάκη, και η φανέρωση της τύφλας του για τα δυο ονόματα των εθνών, Γεργεσαίων και Χετταίων, που δεν υποψιάστηκε, και ούτε ενδιαφέρθηκε να ερευνήσει, παρόλο που υποτίθεται ότι ερεύνησε τα χειρόγραφα για να αποκαταστήσει το κείμενο της Βίβλου! Άγνοια και φαρισαϊκή τύφλωση! Πόσο ο Θεός γνωρίζει αυτού του είδους τους υπερήφανους απατεώνες, και τι τους επιφυλάσσει, φαίνεται από τα παρακάτω χωρία:

οὐαὶ οἱ συνετοὶ ἐν ἑαυτοῖς καὶ ἐνώπιον ἑαυτῶν ἐπιστήμονες. (Ησ 5:21)

οὐ γὰρ ὁ ἑαυτὸν συνιστῶν, ἐκεῖνός ἐστι δόκιμος, ἀλλ᾿ ὃν ὁ Κύριος συνίστησιν. (2 Κο 10:18)

      Κι αφού εξιχνιάσαμε ότι ο Γεσιρί ή Γεσουρί ήταν οι Γεργεσαίοι ή Γεργεσηνοί ερχόμαστε τώρα να δούμε την περιοχή κατοίκησής τους στην αρχαιότητα.

Η περιοχή των Γεργεσαίων και ο κλήρος των δυόμισυ φυλών

       Από τα χωρία που εξετάσαμε στους πίνακες, ειδικά τα Δε 3:12-17, Ιησ 12:1-6 και 13:8-32, μπορεί ο καθένας να βγάλει κατά προσέγγιση τα όρια των τριών φυλών που ενδιαφέρουν εδώ, και που κληρονόμησαν την γη ανατολικά του Ιορδάνη. Τον πιστότερο χάρτη που βρήκα μετά από πολύ ψάξιμο στο διαδίκτυο είναι ο παρακάτω αριστερά. Δεξιά είναι ο χάρτης της Παλαιστίνης στα χρόνια των Πατριαρχών (2000-1500 π.Χ.).

Map of the Settlements of the Twelve Tribes of Israel

(Freely Distributed)

https://bible-history.com/geography/map-canaan-tribal-portions#google_vignette

From A dictionary of the Bible,1887, Schaff, Philip, The Library of Congress.

https://commons.wikimedia.org/wiki/ File:A_dictionary_of_the_Bible.. (1887)(14781539332).jpg

      Βλέπουμε στον δεξιό χάρτη τους Γεργεσαίους, τους οποίους ονομάζει Girgasites, να καταλαμβάνουν την περιοχή νοτιοανατολικά της λίμνης Γεννησαρέτ (Sea of Chinnereth). Και το βόρειο σύνορό τους, σχεδόν ο χείμαρρος Ιαζήρ (Yarmuk στον αριστερό χάρτη και Hieromax στον δεξιό), συμπίπτει με το όριο ανάμεσα στη φυλή Γαδ και το μισό της φυλής Μανασσή. Η τελευταία πήρε κλήρο ανατολικά του Ιορδάνη και της λίμνης Γεννησαρέτ, σύμφωνα με τα βιβλικά χωρία:

16 καὶ τῷ ρουβην καὶ τῷ γαδ δέδωκα ἀπὸ τῆς γαλααδ ἕως χειμάρρου αρνων μέσον τοῦ χειμάρρου ὅριον καὶ ἕως τοῦ ιαβοκ ὁ χειμάρρους ὅριον τοῖς υἱοῖς αμμαν 17 καὶ ἡ αραβα καὶ ὁ ιορδάνης ὅριον μαχαναρεθ καὶ ἕως θαλάσσης αραβα, θαλάσσης ἁλυκῆς, ὑπὸ ασηδωθ τὴν φασγα ἀνατολῶν. (Δε 3:16-17) 24 ἔδωκεν δὲ μωυσῆς τοῖς υἱοῖς γαδ κατὰ δήμους αὐτῶν 25 καὶ ἐγένετο τὰ ὅρια αὐτῶν ιαζηρ, πᾶσαι αἱ πόλεις γαλααδ καὶ τὸ ἥμισυ γῆς υἱῶν αμμων ἕως αροηρ ἥ ἐστιν κατὰ πρόσωπον αραβα. (Ιησ 13:24-25)

        Αν βάλουμε για σύγκριση τον χάρτη των 12 φυλών του Κολιτσάρα (έκδοση ΖΩΗ, Αθήνα 2025) θα δούμε ότι πλησιάζει πολύ τον πάνω αριστερό χάρτη της https://bible-history.com/ .

Χάρτης των 12 φυλών, από την Παλαιά Διαθήκη κατά τους Ο΄, μετάφραση Ι. Κολιτσάρα, έκδοση 5η, Αθήνα: «ΖΩΗ», 1997, τόμ. β΄.

         Η χώρα των Γεργεσαίων όμως, δεν περιορίζονταν νοτιοανατολικά της Γεννησαρέτ, όπως φαίνεται να την έχει ο χάρτης του Philip Schaff, αλλά η Γραφή μας λέει, στα χωρία που εξετάσαμε, ότι το όριο των Γεργεσαίων και Χετταίων ήταν στο νότιο άκρο της λίμνης και ανατολικά απ’ αυτό. Απ’ αυτό το όριο η γη τους κατέβαινε και στα νότια και δυτικά σχηματίζοντας μια λοξή ζώνη που έκοβε τον Ιορδάνη από νοτιοανατολικά της Γεννησαρέτ μέχρι τα δυτικά της Νεκράς Θάλασσας. Και σ’ αυτήν την ζώνη συμβίωναν τα δυο έθνη των Γεργεσαίων και Χετταίων, γι’ αυτό και στα χωρία που εξετάσαμε η Γραφή τους έχει πάντα μαζί. Επομένως το όριο των υποτιθέμενων Γεσιρί και Μαχατί που αναφέρουν τα χωρία αυτά ήταν το πιο βόρειό τους. Και βορειότερα απ’ αυτό κατοικούσαν οι Αμορραίοι της Βασάν, της χώρας που κατακτήθηκε και κληρονόμησε η μισή φυλή του Μανασσή, κι εκτείνονταν μέχρι το όρος Αερμών, όπως λέει η Γραφή:

8 καὶ ἐλάβομεν ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ τὴν γῆν ἐκ χειρῶν δύο βασιλέων τῶν αμορραίων οἳ ἦσαν πέραν τοῦ ιορδάνου ἀπὸ τοῦ χειμάρρου αρνων καὶ ἕως αερμων 9 οἱ φοίνικες ἐπονομάζουσιν τὸ αερμων σανιωρ καὶ ὁ αμορραῖος ἐπωνόμασεν αὐτὸ σανιρ 10 πᾶσαι πόλεις μισωρ καὶ πᾶσα γαλααδ καὶ πᾶσα βασαν ἕως σελχα καὶ εδραϊν πόλεις βασιλείας τοῦ ωγ ἐν τῇ βασαν …

13 καὶ τὸ κατάλοιπον τοῦ γαλααδ καὶ πᾶσαν τὴν βασαν βασιλείαν ωγ ἔδωκα τῷ ἡμίσει φυλῆς μανασση καὶ πᾶσαν περίχωρον αργοβ πᾶσαν τὴν βασαν ἐκείνην γῆ ραφαϊν λογισθήσεται 14 καὶ ιαϊρ υἱὸς μανασση ἔλαβεν πᾶσαν τὴν περίχωρον αργοβ ἕως τῶν ὁρίων γαργασι καὶ ομαχαθι ἐπωνόμασεν αὐτὰς ἐπὶ τῷ ὀνόματι αὐτοῦ τὴν βασαν αυωθ ιαϊρ ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης. (Δε 3:8-14)

         Βλέπουμε ότι οι δυο φορές του ονόματος ιαϊρ (απόγονος του Μανασσή) έχουν ανάμεσα και πολύ κοντά τους τα ονόματα γαργασι καὶ ομαχαθι. Πρόκειται για το χωρίο όπου ο κώδικας Α γράφει το δεύτερο όνομα ως ΟΙΑΕΙΡ. Καταλαβαίνουμε τώρα, πως η λάθος ανάγνωση του ονόματος από τον αντιγραφέα οφείλεται στο ότι από τη μια σειρά από την οποία έπρεπε να συνεχίσει πήδησε στην άλλη, με συνέπεια να γραφτεί το δεύτερο έθνος ως ΟΙΑΕΙΡ! Αντιγραφικά λάθη που συμβαίνουν, ειδικά όταν κουραστούν τα μάτια του αντιγραφέα.

      Εδώ τελειώσαμε και τον προσδιορισμό της περιοχής των πολύ αρχαίων Γεργεσαίων ή Γεργεσηνών. Αποδείχτηκε πλήρως, πιστεύω, η σύμπτωση της χώρας των Γεργεσηνών με τη χώρα των Γαδαρηνών, η οποία έτσι κι αλλιώς πιστευόταν από νωρίς ακόμα, από την εποχή του Επιφάνειου (4ος αι.), όπως είδαμε. Αλλά και στην νεότερη εποχή μας κάποιοι χαρτογράφοι θεώρησαν ότι οι δυο χώρες συμπίπτουν. Βάζω παρακάτω ένα τέτοιο χάρτη του 1907.

Στο κάτω μέρος του χάρτη διακρίνονται οι λέξεις Gadarenes or Gergesenes και από κάτω τα Γάδαρα (Gadara).

The Atlas of Ancient and Classical Geography by Samuel Butler, 1907. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Butler_Palestina_2_A.jpg

Τα Γέρασα

        Μας μένει ένα τελευταίο σχόλιο στην υπόθεση Γεργεσηνών και Γαδαρηνών που δείχνει την ακατάπαυστη μανία του Σιαμάκη να κατηγορεί και να ειρωνεύεται σαρκαστικά εκείνους που, κατ’ αυτόν, είναι … σεμνότυφοι! [Το πόσο θρασύς και ξεδιάντροπος έγινε μετατρέποντας το Άσμα Ασμάτων σε πορνογράφημα, θα το διαπραγματευτούμε σε άλλη σελίδα μας.]

        Στην υπόθεση αυτή λοιπόν, προστέθηκε και μια τρίτη ονομασία, των Γερασηνών! Αφορμή στάθηκε το γεγονός ότι κάποια λιγοστά χειρόγραφα έχουν Γερασηνών και στους τρεις ευαγγελιστές (βλ. την 28η κριτική έκδοση της Καινής Διαθήκης των Nestle-Aland). Κι έτσι, δεν έχουμε μόνο Γέργεσα και Γάδαρα, αλλά και Γέρασα.

          Γνωρίζοντας αυτό ο Σιαμάκης, και «υπερασπιζόμενος» την μη διαφωνία των ευαγγελιστών (τρομάρα του, δέστε ποιος μιλάει: αυτός που πετσοκόβει την Γραφή!), κατηγορεί και αυτούς, λέγοντας:

Στα χειρόγραφα της μεν παπυρικής αλεξανδρινής παραδόσεως υπάρχει μεγάλη σύγχυση τόπων και περιστατικών, κι εκτός του ότι οι γραφές Γέργεσα και Γάδαρα συγχέονται, παρεντίθεται και τρίτος τόπος τα Γέρασα, που βρίσκεται εκατοντάδες χιλιόμετρα νοτιότερα και μακριά από τη λίμνη Γεννησαρέτ ή θάλασσα της Τιβεριάδος. …

Πιθανώς δε οφείλεται και σε κάποια σεμνοτυφία, επειδή το Γαδαρηνοί ακούγεται σα Γαϊδουρινοί. Ήδη από τα χρόνια του Χριστού οι αραβόγλωσσοι της Παλαιστίνης έλεγαν τον όνο γάδαρο και γαϊδούρι. … εξ αιτίας της ίδιας σεμνοτυφίας κάποιοι Βυζαντινοί την Επιστολή προς Κολοσσαείς τη γράφουν προς Κολασσαείς, για να μην ακούγεται κ_λ_ς, σα να λέει κανείς κ_λ_παιδο, αλλά κόλασις. (!)

        Για τις βρισιές που βάζει στις δυο τελευταίες σειρές, και που δεν ήθελα να γράψω ολόκληρες, ενώ αυτός τις γράφει, γι’ αυτό άφησα κενά ανάμεσα στα σύμφωνα, δεν χρειάζεται να σχολιάσω διότι ήδη όσοι διάβασαν λίγο την έκδοσή του κατάλαβαν τι αναίσχυντος και προσβλητικός άνθρωπος είναι. Θα σχολιάσω αυτό που λέει για τον γάδαρο.

      Τα Γάδαρα ήταν καθαρά μια ελληνιστική και ακμάζουσα πόλη του 3ου αι π.Χ., και συνέχισε έτσι και στους πρώτους χριστιανικούς αιώνες με επίσκοπο, μέχρι την κατάκτησή της από τους Άραβες το 636, και τέλος την καταστροφή της από σεισμό το 749. Δέκα αιώνες λοιπόν, λέγονταν και προφέρονταν Γάδαρα και οι κάτοικοί της Γαδαρηνοί. Κι ένας από τους τελευταίους που την ήξεραν καλά ήταν κι ο Ιωάννης Δαμασκηνός (676-749) αφού κατάγεται από τη Δαμασκό που βρίσκεται, λίγο μόνο, βορειότερα, και άρα κοντά στην περιοχή. Ο Δαμασκηνός σχολιάζει και την περικοπή του Λουκά στο έργο του Ιερά Παράλληλα ονομάζοντας την χώρα με το σωστό, Γαδαρηνών (PG 96,56). Για ποιους Γερασηνούς μιλάει ο Σιαμάκης που τους ονόμασαν έτσι από σεμνοτυφία; Ο άνθρωπος είναι φαντασιόπληκτος, και μάλιστα με ιδιαίτερο γνώρισμα: η φαντασία του εφευρίσκει μανιωδώς αιτίες για να κατηγορήσει, να βρίσει, να χλευάσει! Κι αυτό, βέβαια, το χαρακτηριστικό με τη σειρά του είναι γνώρισμα των αλαζόνων και καταφρονητών, διότι όσο περισσότερο ένας περιφρονεί και βρίζει τους άλλους τόσο περισσότερο αλαζόνας είναι.

       Έρχομαι τώρα να σχολιάσω αυτό που λέει ο Σιαμάκης για τα Γέρασα. Δίνει μάλιστα, και χάρτη όπου τοποθετεί σ’ ένα άδειο πλαίσιο την λίμνη Γεννησαρέτ και τέσσερις μόνο πόλεις, την Καπερναούμ, τα Γέργεσα, τα Γάδαρα και τα Γέρασα (σελ.460)! Κάποτε, φαντάζομαι, θα γνώριζε ότι η γεωγραφία μιας αρχαίας περιοχής προκύπτει από τα αρχαία κείμενα και τα ευρήματα της αρχαιολογικής σκαπάνης, αλλά εδώ και μια 25ετία, η τύφλωσή του που αυξάνεται με τον χρόνο, του υπαγορεύει ότι η γεωγραφία μιας περιοχής μπορεί να βγει μέσα από το αλαζονικό φαντασιοκόπημά του!

Το αξιοσημείωτο με τα Γέρασα είναι ότι οι αρχαίες λατινικές μεταφράσεις, Itala και Βουλγάτα, ευνοούν τη γραφή τους διότι έχουν Gerasenorum και στους τρεις ευαγγελιστές. Κατ’ επήρεια των λατινικών οι αγγλικές Douay-Rheims (1610) και Knox Bible (1945) έχουν και στους τρεις ευαγγελιστές Gerasens και Gerasenes αντίστοιχα. Όμως, τα Γέρασα απορρίπτονται εξ ορισμού διότι βρίσκονται πολύ μακριά. Tί μπορεί λοιπόν, να συνέβη στις λατινικές μεταφράσεις; Μόνο να υποθέσουμε μπορούμε ότι, ο άγνωστος μεταφραστής της Itala, και ακολουθώντας τον ο Ιερώνυμος της Βουλγάτας, εντόπισαν το πρόβλημα της διαφωνίας των ευαγγελιστών και θέλησαν να βοηθήσουν με μια ενδιάμεση λύση, ταυτίζοντας τις τοποθεσίες, γι’ αυτό και έβαλαν το ίδιο όνομα και στους τρεις ευαγγελιστές, ελαφρώς παραλλαγμένο έτσι ώστε να μην είναι ακριβώς κάποιο από τις δυο, αλλ’ όχι και πολύ διαφορετικό.

        Παρασυρμένοι από τους αρχαίους λατίνους μεταφραστές κάποιοι χαρτογράφοι της εποχής μας έβαλαν τα Γέρασα, εκεί όπου άλλοι έβαζαν τα Γέργεσα!

Palestine in the time of Jesus: 4 BC - 30 AD, Charles Foster Kent, 1912.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b2/Palestine_in_the_time_of_Jesus.jpg

Map of sea of Galilee, 1913.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/0f/Sea_of_galilee_map_1903.jpg

        Οι δε Westcott και Hort στην κριτική τους έκδοση της Καινής Διαθήκης έκριναν ότι πρέπει να βάλουν στον Λουκά το Γερασηνών. Επιπλέον, έβαλαν Γερασηνών και στον Μάρκο, ενώ στον Ματθαίο έβαλαν Γαδαρηνών, δηλ. όλες τους οι επιλογές λάθος! Την έκδοσή τους με Introduction και Appendix (London: MacMillan, 1896) μπορείτε να βρείτε εδώ: https://books.google.gr/books?id=Yc9HAQAAMAAJ&pg=PA282&redir_esc=y#v=onepage&q&f=true . Και το σχόλιό τους βρίσκεται στο Appendix, σελ. 11. Στο ίδιο σχόλιο οι Westcott και Hort κάνουν την αξιοσημείωτη παρατήρηση ότι υπάρχουν κάποιοι που υποστηρίζουν ότι το όνομα Γεργεσηνών αντιστοιχεί στους αρχαίους Γεργεσαίους της Παλαιάς Διαθήκης. Από τότε λοιπόν, τον 19ο αι. ακόμη, ήταν γνωστή αυτή η άποψη. Απλώς, αυτοί οι κάποιοι δεν είχαν την ευκαιρία ή την δυνατότητα να το αποδείξουν, όπως δόθηκε σε μας η δυνατότητα, από τον Θεό φυσικά.

        Τα Γέρασα αναφέρει δυο φορές ο αρχαίος Ιουδαίος ιστορικός Ιώσηπος ως δυο διαφορετικές πόλεις με το ίδιο όνομα. Η μια πέφτει στην Ιουδαία, νοτιοδυτικά της Ιερουσαλήμ (Ιουδαϊκός Πόλεμος, 4,487), οπότε δεν έχει καμιά σχέση με το θέμα μας, και η άλλη ανάμεσα στις Γεννησαρέτ και Νεκρά Θάλασσα, στο μέσον περίπου της απόστασής τους και λίγο ανατολικά (Ιουδαϊκός Πόλεμος, 2,458). Είναι αυτή που είδαμε παραπάνω, και πέφτει πολύ μακριά για να σχετίζεται με το θέμα μας.

       Τέλος, κάποιοι κατάλαβαν ότι το Γερασηνών είναι άλλη γραφή των δυο γνωστών ονομάτων, Γεργεσηνών και Γαδαρηνών, που καταλαμβάνουν την πληθώρα των χειρογράφων, γι’ αυτό και διάλεξαν να εξομοιώσουν τους Γερασηνούς, άλλος με τους Γεργεσηνούς, και άλλος με τους Γαδαρηνούς, όπως φαίνεται στους παρακάτω, αρκετά παλιούς, χάρτες!

Διακρίνεται η Terre des Geraseniens και από κάτω τα Gadara enti.

Sourie Ou Terre Saincte Moderne, Philippe de La Rue, 1657.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f5/Sourie_Ou_Terre_Saincte_Moderne%2C_Philippe_de_La_Rue.jpg

Ανατολικά της λίμνης υπάρχει η ονομασία Gergesenes και λίγο πιο κάτω με κεφαλαία GERASA or GERGESA.

Travels of Jesus Christ, 1719.

From Eran Laor Cartographic Collection of the National Library of Israel.https://commons.wikimedia.org/wiki/File:A_map_of_the_Holy_Land_divided_into_the_XII_Tribes_of_Israel_wherein_is_exactly_mark%27d_ye_travels_of_Iesus_Christ_(FL35098655_3892325).jpg

      Κι ερχόμαστε ν’ απαντήσουμε στο ερώτημα που υψώνεται μετά τα παραπάνω. Όπως κι αν έχει, το Γερασηνών δεν υποστηρίζεται από τα λεξιονάρια της ορθόδοξης λειτουργικής παράδοσης, ούτε από τους αρχαίους πατέρες, ούτε από την πιο αρχαία Παλαιά Διαθήκη. Εκείνο που υποστηρίζεται και από τους τρεις αυτούς αξιόπιστους μάρτυρες, είναι το Γεργεσηνών στους Ματθαίο και Μάρκο. Και το Γαδαρηνών στον Λουκά που υποστηρίζεται επίσης από τα λεξιονάρια. Και η διαφορά στην ονομασία της χώρας έχει πολύ απλή την εξήγησή της. Οι μεν Ματθαίος και Μάρκος που κατάγονταν από εκείνα τα μέρη γνώριζαν την πολύ αρχαία χώρα των Γεργεσαίων που αναφέρονταν και στην Παλαιά Διαθήκη, και την ονόμασαν με το πιο εξελληνισμένο Γεργεσηνών, ενώ ο Λουκάς, που ήταν ελληνικής καταγωγής από την Τρωάδα της Μ. Ασίας (Πρξ 16:8-11, όπου φαίνεται η αλλαγή του προσώπου εξιστόρησης από τρίτο πληθυντικό σε πρώτο, και άρα τότε μπαίνει ο Λουκάς, συγγραφέας των Πράξεων, στην παρέα του Παύλου), δεν ήξερε την αρχαία ονομασία της χώρας και την ονομάζει, κατά την συνήθεια, από την πλησιέστερη μεγάλη τότε πόλη της περιοχής που ήταν και πρωτεύουσα της Δεκάπολης, τα Γάδαρα, και που απείχαν από την λίμνη 7-8 χιλιόμετρα.

Γιατί οι ευαγγελιστές χρησιμοποιούν διαφορετικές ονομασίες του τόπου;

Η σημερινή τοποθεσία της θεραπείας

         Το θαυμαστό είναι ότι σήμερα, με τις γνώσεις που έχουμε των αρχαιολογικών ευρημάτων και τους δορυφορικούς χάρτες της Google, μπορούμε να βρούμε το ακριβές σημείο της θεραπείας του δαιμονισμένου ή των δαιμονισμένων, πάντα με οδηγό τις περιγραφές των ευαγγελιστών! Το σημείο αυτό αναφέρεται και στους τρεις ευαγγελιστές ως το απέναντι της Γαλιλαίας, της οποίας κέντρο ήταν η μεγάλη πόλη της Καπερναούμ, και από την οποία ξεκίνησαν ο Ιησούς και οι απόστολοι το εν λόγω λιμναίο ταξίδι (Ματθαίος: εἰς τὸ πέραν, Μάρκος: εἰς τὸ πέραν τῆς θαλάσσης, Λουκάς: ἀντίπερα τῆς Γαλιλαίας). Επομένως, το σημείο της θεραπείας ήταν το αντιδιαμετρικό σημείο της όχθης της Καπερναούμ. Και πράγματι, στον σημερινό χάρτη της λίμνης Γεννησαρέτ, αν τραβήξουμε μια νοητή ευθεία από την Καπερναούμ προς την αντιδιαμετρική της όχθη θα πέσουμε πάνω σε μια θαυμαστή τοποθεσία. Αυτή σήμερα λέγεται Ma’agan, και βρίσκεται παρά το χείλος της λίμνης που είναι γκρεμός, όπως διηγούνται όλοι οι ευαγγελιστές [καὶ ἰδοὺ ὥρμησε πᾶσα ἡ ἀγέλη τῶν χοίρων κατὰ τοῦ κρημνοῦ εἰς τὴν θάλασσαν (Μθ 8:32), καὶ ὥρμησεν ἡ ἀγέλη κατὰ τοῦ κρημνοῦ εἰς τὴν θάλασσαν (Μκ 5:13), καὶ ὥρμησεν ἡ ἀγέλη κατὰ τοῦ κρημνοῦ εἰς τὴν λίμνην καὶ ἀπεπνίγη (Λκ 8:33). Δυο χιλιόμετρα βορειότερα στην ακτή υπάρχει σήμερα το HaOn, ένα Κιμπούτς (είδος εβραϊκού αγροτικού συνεταιρισμού), στην θέση του οποίου βρέθηκαν απομεινάρια μεγάλου αρχαίου λιμανιού (βλ. την σελίδα https://www.biblearchaeology.org/research/new-testament-era/2543-the-demoniacs-of-gadara)! Αυτό το λιμάνι δεν ήταν άλλο από την εμπορική ιχθυόσκαλα των Γαδάρων, που ήταν η μεγαλούπολη της Δεκάπολης. Και όπως ήταν φυσικό, γύρω από το λιμάνι είχε δημιουργηθεί ένας αξιόλογος οικισμός με σπίτια και μαγαζιά, όπως συμβαίνει σε κάθε λιμάνι. Αυτός ο οικισμός μαζί και με παραπλήσια χωριά αποτελούσαν τον πληθυσμό της περιχώρου των Γαδαρηνών που ήταν πλησίον της λίμνης, όπως την χαρακτηρίζει ο ευαγγελιστής Λουκάς.

         Το δε σημείο όπου ελλιμενίστηκαν και αποβιβάστηκαν ο Χριστός και οι μαθητές του ήταν, προφανώς, σ’ ένα ήσυχο μέρος νότια του λιμανιού, και κατευθύνθηκαν, σύμφωνα με το σχέδιό Του, στη Ma’agan, όπου υπήρχαν νεκροταφεία και ο δαιμονισμένος ή οι δυο δαιμονισμένοι. Είναι γνωστό επίσης, ότι τα νεκροταφεία τοποθετούνταν σε ψηλό σημείο για να έχουν οι νεκροί ωραία θέα, σύμφωνα με την αρχαία αντίληψη που παραμένει σε αρκετά μέρη μέχρι και σήμερα. Αν λοιπόν στην Ma’agan έβοσκαν οι χοίροι που έπεσαν στο γκρεμό και πνίγηκαν στη λίμνη, τότε οι βοσκοί δεν θα χρειάζονταν πάνω από 20 λεπτά για να τρέξουν και να διαλαλήσουν το γεγονός στους κατοίκους της περιχώρου (γύρω από το σημερινό HaOn). Αυτομάτως και οι κάτοικοι δεν θα χρειάζονταν πάνω από 40 λεπτά για να μαζευτούν στην Ma’agan γύρω από τον, επικίνδυνο για την οικονομία τους, Ιησού, και να του ζητήσουν να φύγει.

Η αντιδιαμετρική όχθη της Καπερναούμ σύμφωνα με την νοητή ευθεία που έχω ζωγραφίσει δείχνει ακριβώς την Ma’agan (φαίνεται στον δεξιό χάρτη), το μέρος όπου διεξήχθη το περιστατικό. Η ακτογραμμή της Ma’agan είναι γκρεμός, και βρίσκεται 2 χιλιόμετρα από την HaOn, εκεί που βρέθηκαν τα απομεινάρια μεγάλου αρχαίου λιμανιού. Η HaOn φαίνεται και στους δυο χάρτες. Αυτό το λιμάνι (σημερινό Κιμπούτς HaOn) ήταν η εμπορική ιχθυόσκαλα των Γαδάρων, και άπλωνε αρκετά σπίτια και μαγαζιά, όπως κάθε εμπορικό λιμάνι. Ο Ιησούς με τους μαθητές του αποβιβάστηκαν κάπου στα νότια του λιμανιού και πήγαν κατευθείαν στη Ma’agan. Μια ώρα μετά την θεραπεία και το πνίξιμο των χοίρων, ο τόπος της Ma’agan γέμισε κόσμο από τους οικισμούς του λιμανιού και γύρω απ’ αυτό, που βγήκε να διώξει τον Ιησού. Τα δε Γάδαρα διακρίνονται στην κάτω δεξιά γωνία του αριστερού χάρτη. Και το χαρακτηριστικό κόκκινο στίγμα της Google δείχνει σημερινό τουριστικό μέρος με ζεστά ιαματικά νερά, το Hamat Gader, που πήρε την ονομασία του από τα κοντινά Γάδαρα, όπως είχε πάρει και όλη αυτή η περιοχή νοτιοανατολικά της Γεννησαρέτ στα χρόνια της Καινής Διαθήκης.

Διακρίνεται, επίσης στη νοτιοδυτική όχθη και η πόλη Kinneret που φέρει το ίδιο όνομα με τη λίμνη και αναφέρεται στο Ιησ 19:35 ως ΚΕΝΕΡΕΘ.

Περίληψη

         Ξεκινώντας από τα πολλά σημεία ομοιότητας των περιστατικών της διήγησης των ευαγγελιστών για την θεραπεία από τα δαιμόνια ενός ή δυο φτωχών ανθρώπων που συνέβη στα νοτιοανατολικά παράλια της λίμνης Γεννησαρέτ, διεξήγαγα μια έρευνα, της οποίας ούτε εγώ φανταζόμουν το τελικό αποτέλεσμα! Αποδείχθηκε, όχι μόνο ότι η χώρα των Γεργεσηνών είναι μια και η αυτή με την χώρα των Γαδαρηνών, αλλά και ότι οι Γεργεσηνοί είναι οι πολύ αρχαίοι Γεργεσαίοι της Παλαιάς Διαθήκης, ένα από τα επτά έθνη που κατοικούσαν στη Γη της Επαγγελίας, των οποίων ο Θεός διέταξε την εξόντωση.

        Με αφορμή την διαφωνία των ευαγγελιστών και με οδηγό την έκδοση της Καινής Διαθήκης του Αντωνιάδη που βγήκε από τα λεξιονάρια, κάναμε ένα αρκετά μακρύ ταξίδι, ερευνώντας τα τρία σπουδαία ελληνικά χειρόγραφα της Παλαιάς Διαθήκης, Β (Βατικανό), Α (Αλεξανδρινό) και S (Σιναϊτικό). Ακολούθως, στα ίδια χωρία της Παλαιάς Διαθήκης συγκρίναμε το εβραϊκό κείμενο στην λατινική και αγγλική του απόδοση. Και φυσικά, συγκρίναμε τις ξενόγλωσσες μεταφράσεις των ευαγγελίων, αρχαίες και νεότερες ευρωπαϊκές, με τις διαφωνίες τους που ακολουθούν την διαφωνία των χειρογράφων. Και όπως είδαμε, το πρόβλημα με τα χειρόγραφα συνεχίζεται, τόσο με τις μεταφράσεις, όσο και με τους χάρτες, γι’ αυτό και δεν ήταν δυνατόν μέχρι σήμερα να ξεκαθαριστεί το τοπίο. Μοναδική εξαίρεση ήταν ο Επιφάνειος Κύπρου (4ος αι.) που εντόπισε την περιοχή των Γεργεσηνών ως εκείνη των πολύ αρχαίων Γεργεσαίων, που αργότερα κληρώθηκε στη φυλή Γαδ. Προς τα βόρεια εκτείνονταν ο κλήρος της μισής φυλής Μανασσή και νοτιότερα ο κλήρος της φυλής Ρουβήν.

         Πιστεύω, θα συμφωνήσετε μαζί μου ότι το ταξίδι αυτό άξιζε τον κόπο. Διότι δεν βρήκαμε μόνο την αλήθεια που αφορά την τοποθεσία της χώρας των Γεργεσηνών ή Γαδαρηνών, αλλά εξιχνιάσαμε και το πρόβλημα των εθνών Γεσουρί ή Γεσιρί και Μαχατί ή Μαχαθί που συναντώνται σε χωρία της Παλαιάς Διαθήκης. Ήταν οι Γεργεσαίοι και οι Χετταίοι αντίστοιχα. Και οι Γεργεσαίοι της Παλαιάς Διαθήκης ήταν οι Γεργεσηνοί της Καινής Διαθήκης, ή οι από τα πλησίον Γάδαρα, που βρίσκονται νοτιοανατολικά της λίμνης Γεννησαρέτ, ονομαζόμενοι Γαδαρηνοί.

        Ο μόνος που «έφαγε χώμα» ήταν ο Σιαμάκης, μέσω της τύφλωσης στην οποία τον έχει καταδικάσει ο Θεός, αφού ο Κύριος αντιτάσσεται υπερηφάνοις!

Θεολογικά συμπεράσματα

      Από νεαρό παιδί που διάβαζα την Καινή Διαθήκη είχα παρατηρήσει διαφωνίες των ευαγγελιστών αλλά δεν μου προξενούσαν κάποια αμφιβολία στην πίστη. Και αυτές οι διαφωνίες, απ’ όσο θυμάμαι, πρέπει να είναι γύρω στις 15. Και η Παλαιά Διαθήκη έχει, μάλλον περισσότερες, αφού αναλογικά είναι 5 φορές μεγαλύτερη από την Καινή. Το μόνο που μου δημιουργούσαν οι διαφωνίες αυτές ήταν η απορία: γιατί να υπάρχουν; Γιατί ο Θεός τις επέτρεψε στους θεόπνευστους συγγραφείς αφού τους καθοδηγούσε το Πνεύμα το Άγιο; Ή να το πούμε πιο απλά: Γιατί τις έβαλε ο Θεός στο ιερό Βιβλίο Του; Έπρεπε να περάσουν δεκαετίες και να ωριμάσει η πίστη μου, κι έτσι να καταλάβω το γιατί.

           Οι διαφωνίες στη Βίβλο υπάρχουν για τον ίδιο λόγο που υπήρχε ο όφις-διάβολος στον παράδεισο. Για τον ίδιο λόγο που ο Θεός δεν εξόντωσε ο ίδιος τα επτά έθνη της Γης της Επαγγελίας, όπως έκανε στα Σόδομα και την Γόμορρα, αλλά έβαλε τον περιούσιο λαό του να τους εξοντώσει με το σπαθί. Για τον ίδιο λόγο που έβαζε τον Σαούλ να κυνηγάει τον Δαβίδ για να τον σκοτώσει. Και να φέρνει τον Σαούλ δυο φορές στην διάθεση του Δαβίδ, έτσι ώστε ο Δαβίδ αν ήθελε, να μπορούσε πολύ εύκολα ν’ απαλλαγεί από τον θανάσιμο διώκτη του. Για τον ίδιο λόγο που βάζει στον καθένα μας τον πειρασμό.

          Για να δει τι θα κάνουμε, ποια θα είναι η στάση μας απέναντι στον πειρασμό, και συγχρόνως απέναντι στις εντολές Του. Έτσι συμβαίνει και με τις διαφωνίες των θεόπνευστων συγγραφέων, οι οποίες σημειωτέον, αφορούν πάντα επουσιώδεις λεπτομέρειες και ποτέ ουσιώδεις. Κι όποιος θέλει να σκοντάψει πάνω τους, όποιος θέλει να βρει σ’ αυτές πάτημα για να μην πιστεύει, είναι ελεύθερος να το κάνει. Λίθος προσκόμματος και πέτρα σκανδάλου (έτσι χαρακτήρισαν τον ίδιο τον Χριστό οι απόστολοι, Ρω 9:33, 1 Πε 2:7) είναι και αυτές οι διαφωνίες ανάμεσα σε πολλά άλλα χειρότερα πράγματα, στραβά και άδικα, που συμβαίνουν στον μάταιο αυτό κόσμο, και όλα τα δίνει ο Θεός. Ή τα επιτρέπει, αν θέλετε (για μένα είναι το ίδιο).

        Υπάρχουν όμως, κι άλλα δυο θεολογικά συμπεράσματα από την εργασία αυτή. Το πρώτο είναι ότι, ο Θεός μπορεί να έδωσε εντολή στον λαό Του για την εξόντωση των επτά εθνών αλλά όπως ξέρουμε από το βιβλίο του Ιησού του Ναυή, και το είδαμε, ο Ισραήλ δεν κατάφερε να τα εξοντώσει. Και αυτά τα έθνη συνέχιζαν να υπάρχουν μέχρι και τις μέρες του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Επί βασιλείας Δαβίδ μάλιστα, όταν ο Δαβίδ αμάρτησε καταμετρώντας τον μάχιμο λαό, και αυτό είχε ως συνέπεια να τιμωρηθεί ο λαός από εκτελεστή άγγελο που σκότωσε 70.000 άνδρες, ο άγγελος έπαυσε την τιμωρία κατ’ εντολή του Θεού, ενώ στεκόταν πλάι στο αλώνι του Ορνά του Ιεβουσαίου, ο οποίος ήταν πιστός στο Θεό και στα παραγγέλματα του Δαβίδ (2 Βα 24). Και οι Ιεβουσαίοι ήταν ένα από τα επτά έθνη προς εξόντωση. Επίσης, ο Ουρίας ο Χετταίος, στρατηγός του Δαβίδ κι ένας από τους 30 επίλεκτους και γενναιότερους πολεμιστές (2 Βα 23:24-39, 1 Πα 11:26-47) ανήκε στους Χετταίους που είδαμε παραπάνω ως ΧΑΤΙ ή ΧΑΘΙ. Τέλος, η Χαναναία της οποίας την κόρη θεράπευσε ο Κύριος θαυμάζοντας την πίστη της (Μθ 15:22-28, στον Μάρκο αναφέρεται ως Συροφοινίκισσα που είναι το ίδιο, Μκ 7:25-30) ανήκε και αυτή στους Χαναναίους, ένα από τα επτά έθνη προς εξόντωση. Ποιο είναι λοιπόν, το θεολογικό συμπέρασμα εδώ;

       Ότι ο Θεός μπορεί να δίνει στην Παλαιά Διαθήκη εντολές για εξόντωση κάποιων εθνών, αλλά όταν αυτές δεν εκτελούνται, παίρνει την ευκαιρία να σώσει κάποιες ψυχές απ’ αυτά τα έθνη. Είναι κι αυτό μια έμμεση διαφωνία ανάμεσα στα χωρία της Γραφής. Εδώ όμως, όχι ανάμεσα σε δυο θεόπνευστους συγγραφείς που διηγούνται το ίδιο περιστατικό, αλλά ανάμεσα σε δυο περιστατικά της Γραφής που απέχουν χρονικά. Για να δείξει ότι η πρόνοια και η μεγαλοσύνη του Θεού είναι μεγαλύτερες απ’ αυτές που μπορούμε εμείς οι άνθρωποι να φανταστούμε! Είναι, δηλαδή σαν να λέει στο λαό Του: «δεν εξοντώσατε αυτά τα έθνη; Θα δείτε τώρα, λοιπόν, τι μπορώ να κάνω και πόσους αγίους μπορώ να βγάλω απ’ αυτά τα έθνη».

          Από την άλλη μεριά, αν το δούμε, ακόμη κι όταν η κληρονομικότητα ενός λαού είναι αβάσταχτα επιβαρυμένη, πάλι ο Θεός μπορεί να κάνει τις εξαιρέσεις Του. Και από τον Άδη ακόμα, μπορεί ο Θεός να σώσει, ανεξάρτητα από τις αμαρτίες των ανθρώπων που έκαναν εν ζωή. Βέβαια, αυτήν την ευκαιρία είχαν μόνο μια φορά οι νεκροί, τότε που ο Χριστός κατέβηκε στον Άδη και κήρυξε το Ευαγγέλιο, όπως λέει ο Πέτρος (1 Πε 3:19-20). Και μάλιστα, εκεί ο Πέτρος κάνει λόγο και για όλους όσους πνίγηκαν στον Κατακλυσμό του Νώε.

          Έτσι και με τα έθνη για τα οποία ο Θεός διέταξε την εξόντωση, δεν τους καταδίκασε στην κόλαση. Και η διαταγή της εξόντωσης είχε το νόημα της κάθαρσης της γης από κάθε ανήθικο και μολυσματικό στοιχείο που μπορούσε να γίνει πρόσκομμα και παγίδα στον περιούσιο λαό Του. Όπως εμείς οι χριστιανοί έχουμε εντολή ν’ απέχουμε από κάθε αμαρτωλό περιβάλλον που μπορεί να μας παρασύρει στην ανηθικότητα. Γι’ αυτό και την εντολή αυτή του Θεού επαναλαμβάνει ο Παύλος:

14 Μὴ γίνεσθε ἑτεροζυγοῦντες ἀπίστοις· τίς γὰρ μετοχὴ δικαιοσύνῃ καὶ ἀνομίᾳ; τίς δὲ κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος; 15 τίς δὲ συμφώνησις Χριστῷ πρὸς Βελίαλ; ἢ τίς μερὶς πιστῷ μετὰ ἀπίστου; 16 τίς δὲ συγκατάθεσις ναῷ Θεοῦ μετὰ εἰδώλων; ὑμεῖς γὰρ ναὸς Θεοῦ ἐστε ζῶντος, καθὼς εἶπεν ὁ Θεὸς ὅτι ἐνοικήσω ἐν αὐτοῖς καὶ ἐμπεριπατήσω, καὶ ἔσομαι αὐτῶν Θεός, καὶ αὐτοὶ ἔσονταί μοι λαός [Λε 26:12].

17 διὸ ἐξέλθατε ἐκ μέσου αὐτῶν καὶ ἀφορίσθητε, λέγει Κύριος, καὶ ἀκαθάρτου μὴ ἅπτεσθε [Ησ 52:11], κἀγὼ εἰσδέξομαι ὑμᾶς, 18 καὶ ἔσομαι ὑμῖν εἰς πατέρα, καὶ ὑμεῖς ἔσεσθέ μοι εἰς υἱοὺς καὶ θυγατέρας, λέγει Κύριος παντοκράτωρ. (2 Κο 6:14-18)

       Κι όπως λέει ο Ιωάννης στην Αποκάλυψη για την πόρνη Βαβυλώνα: «ἔξελθε ἐξ αὐτῆς ὁ λαός μου, ἵνα μὴ συγκοινωνήσητε ταῖς ἁμαρτίαις αὐτῆς, καὶ ἵνα ἐκ τῶν πληγῶν αὐτῆς μὴ λάβητε·» (Απ 18:4).

       Και το άλλο δεύτερο και σπουδαίο θεολογικό συμπέρασμα που βγαίνει από την παραπάνω εργασία είναι ότι, το σημερινό εβραϊκό ή μασοριτικό κείμενο της Παλαιάς Διαθήκης δεν μπορεί να συγκριθεί με την καθαρότητα των Ο΄. Αποδείχθηκε μάλιστα, ότι οι Εβραίοι αντιγραφείς του μασοριτικού, των ταργκούμ και άλλων κειμένων που σχετίζονται με την Βίβλο, όταν δεν μπορούν να βρουν μια καθαρή λέξη στα χειρόγραφά τους (ή «βρουν τα σκούρα» κατά το παροιμιώδες) ανατρέχουν στους ελληνικούς κώδικες των Ο΄. Το αντίθετο δεν συμβαίνει ποτέ για τους Έλληνες αντιγραφείς χειρογράφων. Και αν ο Θεός θέλει ν’ αποκατασταθεί ένα αντιγραφικό λάθος, τότε οι ελληνικοί κώδικες αρκούν γι’ αυτό, όπως συνέβη στην παρούσα εργασία με τα ΓΑΡΓΑΣΕΙ, ΓΕΡΓΕΣΕΙ και [ΓΕΡ]ΓΑΙΣΕ[Ι]. Αντίστοιχα συνέβη για τα ΧΕΝΕΡΕΘ και ΜΑ-ΧΕΝΕΡΕΘ, όπου φάνηκε το εμβόλιμο ΜΑ- που μπήκε κατά όμοιο τρόπο και στα ΜΑ-ΧΑΤΙ και ΜΑ-ΧΑΘΙ. Ενώ το εβραϊκό δεν έχει να προσφέρει τίποτα για τη λύση παρόμοιων προβλημάτων. Από την άλλη μεριά, λάθη των ελληνικών κωδίκων είναι δυνατόν να περάσουν στο εβραϊκό ή στα ταργκούμ, όπως έγινε με τα Korze και Gerzi που αντιγράφτηκαν από το ΓΕΖΡΑΙΟ του ελληνικού κώδικα Α (Αλεξανδρινός). Αυτά με τη σειρά τους στο εβραϊκό έδωσαν το keros, έτσι ώστε τελικά το ελληνικό ΑΠΟΓΕΖΡΑΙΟ που είδανε οι Εβραίοι αντιγραφείς σε κάποιο ελληνικό κώδικα έδωσε με συνακόλουθη φθορά τα Antikeros, Aphkeros, Aphkerozz, Apikeras και Apekorzites.

         Δεν είχα ποτέ όνειρο να γίνω θεολόγος ή να λύνω βιβλικά προβλήματα. Κι ό,τι έκανα και κάνω σ’ αυτήν την ιστοσελίδα, το κάνω κυνηγώντας τον Σιαμάκη, αυτόν τον απατεώνα και αντίχριστο. Και ο Θεός μου δίνει φώτιση και πολεμοφόδια για ν’ αποδεικνύω τα ψεύδη αυτού του απατεώνα. Και το μεγαλύτερο ψεύδος απ’ όλα όσα έχει πει στη ζωή του είναι αυτή η έκδοσή του της Βίβλου, με το αιρετικό και αντίχριστο πετσόκομμα και την παραποίηση που της έχει κάνει. Γι’ αυτό και ο Θεός μου δίνει άφθονα τα εφόδια για να τον πολεμήσω. Στον Θεό ανήκει όλη η βασιλεία και η δύναμη και η δόξα στους αιώνες. Επιπλέον, Τον ευχαριστώ που μου λύνει τις απορίες, και όχι μόνο σε μένα αλλά φαντάζομαι ότι το κάνει σε κάθε άνθρωπο που πιστεύει στην αλήθεια του Ευαγγελίου, και θέλει να μάθει όλα τα γιατί!

       Μετά απ’ όσα έχω γράψει, όποιος ακολουθεί τον Σιαμάκη είναι πλέον τυφλός σαν κι αυτόν. Κι όπως λέει ο Κύριος: «τυφλὸς δὲ τυφλὸν ἐὰν ὁδηγῇ, ἀμφότεροι εἰς βόθυνον πεσοῦνται.» (Μθ 15:14, Λκ 6:39)!

Υποσημειώσεις

[1] Novum Testamentum Graece, 28th Revised Edition, Στουτγκάρδη: Deutsche Bibelgesellschaft, 2012. Είναι η τελευταία κριτική έκδοση του κειμένου της Καινής Διαθήκης από τους Nestle και Aland. Μπορείτε να τη βρείτε εδώ, https://djvu.online/file/DOE0ZO6JiOcIg .

[2] London Polyglot Bible, 1657. Είναι η μεγαλειώδης έκδοση του Walton, η τελευταία πολύγλωσση Βίβλος που εκδόθηκε και η καλύτερη (https://archive.org/details/WaltPoly1PrologVariantReadings/WaltPoly1_Prolog%26VariantReadings%29/mode/2up ).

[3] Η έκδοση του εβραϊκού του 1917 θεωρείται μια από τις περιφημότερες εκδόσεις του. Η προσπάθεια για την ολοκλήρωσή της διάρκεσε 25 χρόνια και συμβουλεύτηκε, όχι μόνο τα χειρόγραφα του μασοριτικού κειμένου, αλλά και αρχαίες και νέες μεταφράσεις. Όπως λέει στον πρόλογό της: «σκοπός της είναι να συνδυάσει την εβραϊκή παράδοση με τα αποτελέσματα της βιβλικής έρευνας, αρχαίας, μεσαιωνικής και νέας». Θα τη βρείτε εδώ: https://archive.org/details/jps1917/mode/1up

[4] Την Εβραϊκή Ορθόδοξη Βίβλο (Orthodox Jewish Bible, OJB) ή Orthodox Jewish Tanach, που είναι η παραδοσιακή των συντηρητικών Εβραίων, θα τη βρείτε εδώ: https://www.biblestudytools.com/ojb/ , κι εδώ: https://www.bible.com/versions/130-tojb2011-the-orthodox-jewish-bible .

[5] Η Μετάφραση των Ο΄ που έγινε κατά την ελληνιστική περίοδο γύρω στο 270 π.Χ. έγινε κυρίως για τους Εβραίους της Διασποράς που είχαν εξομοιωθεί στη γλώσσα με τους ντόπιους των εκάστοτε περιοχών αλλά είχαν μάθει και μιλούσαν παράλληλα και την ελληνική. Αυτό συνέβη διότι ο Μέγας Αλέξανδρος έδωσε εντολή να μάθουν όλοι οι υπήκοοι της αυτοκρατορίας ελληνικά, κι έτσι τα ελληνικά ήξεραν και όλοι οι Εβραίοι, τόσο οι της Διασποράς όσο και οι της Παλαιστίνης. [Το γεγονός της Πεντηκοστής με τις πύρινες γλώσσες που εμφανίστηκαν πάνω από τους αποστόλους και την επακόλουθη πολυγλωσσία τους (Πρξ 2) έγινε καθαρά ως υπερφυσικό σημείο του Αγίου Πνεύματος, παρόλο που όλοι οι παρόντες τότε Εβραίοι της Διασποράς μπορούσαν να καταλάβουν τους αποστόλους αν αυτοί μιλούσαν στα ελληνικά. Κι αυτό είναι, βέβαια, κάτι που αυξάνει σε πολλαπλάσιο βαθμό την αξία του σημείου.]

Με τα χρόνια λοιπόν, η μετάφραση των Ο΄, γνωστή στη διεθνή βιβλιογραφία ως Septuagint, είχε παραγκωνίσει το εβραϊκό κείμενο της Βίβλου ακόμα και μέσα στην Παλαιστίνη. Γι’ αυτό και οι απόστολοι όταν αναφέρονται σε χωρία της Παλαιάς Διαθήκης χρησιμοποιούν πάντα τους Ο΄. Συνακόλουθα, μειώθηκε αισθητά η παραγωγή αντιγράφων του εβραϊκού, και όσα απ’ αυτά σώθηκαν, κάθισαν πολύ καιρό αχρησιμοποίητα στα ράφια των βιβλιοθηκών. Μετά την εξάπλωση του χριστιανισμού, δηλ. σχεδόν 3 αιώνες μετά, οι φανατικοί Εβραίοι που παρέμειναν στην πατροπαράδοτη θρησκεία αναθεμάτισαν την μετάφραση των Ο΄ ως χριστιανικό προϊόν, και ξαναγύρισαν στο εβραϊκό κείμενο. Τότε όμως, βρήκαν τα χειρόγραφά του λίγα, παραμελημένα, και ως εκ τούτου αρκετά φθαρμένα. Η δυσκολία που αντιμετώπισαν για να επαναφέρουν το κείμενο ήταν τόσο μεγάλη που οι λεγόμενοι μασορίτες (από το ρήμα masor = παραδίδω, και μασόρα το κείμενο που προέκυψε,) έκαναν 4 αιώνες για να βγάλουν το περίφημο μασοριτικό, από τον 6ο μέχρι τον 10ο αι.! Για την χρονική διάρκεια της προσπάθειας αυτής βλ. και Επίτομη Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη του Σ. Ε. Καλαντζάκη, Θεσσαλονίκη: Γράφημα, 2016, πανεπιστημιακό εγχειρίδιο, σελ. 158.

[6] Το ταργκούμ Jonathan φέρεται και αυτό ότι είναι προϊόν του Jonathan Ben Uziel και η διάκριση του ονόματος των 2 ταργκούμ γίνεται, πιστεύω, χάριν του διαφορετικού περιεχομένου τους και δεδομένου ότι ο Νόμος (Torah) ή Πεντάτευχος παρουσιάζεται το κατεξοχήν θεόπνευστο κείμενο για τους Εβραίους.

[7] Από το Korze κατάγεται και η ονομασία Kursi που είδαμε σε κάποιο χάρτη στο ΜΕΡΟΣ Α΄ του άρθρου, στη θέση παλιάς βυζαντινής μονής, παρμένη προφανώς από εβραϊκά χειρόγραφα, μεταγενέστερα του 10ου αι.. Κι έτσι επαληθεύεται η οψιμότητα της ονομασίας Kursi.

Σημείωση του συγγραφέα

        Η περίπτωση με το Γεργεσηνών στο 5:1 του Μάρκου είναι από τις ελάχιστες περιπτώσεις όπου το Majority Text της Καινής Διαθήκης έχει λάθος: Γαδαρηνών αντί του σωστού Γεργεσηνών. Κατά τα άλλα το Majority Text που απηχεί κείμενο της Βυζαντινής παράδοσης, της παράδοσης με τα περισσότερα και καλύτερα (καλοδιατηρημένα και καθαρογραμμένα) χειρόγραφα, είναι το πλέον ενδεδειγμένο για τις εκδόσεις της Καινής Διαθήκης. Σ’ αυτό επίσης στηρίζεται και το περίφημο Textus Receptus (λατινική απόδοση του όρου Παραδεδεγμένο Κείμενο), το κείμενο που έχει σαν βάση η Δύση για τις ευρωπαϊκές και αμερικάνικες εκδόσεις. Αλλά επειδή τα λεξιονάρια έχουν αδιάσειστο κείμενο, είναι ευχής έργο να τα συμβουλεύονται πάντα οι επιμελητές των εκδόσεων και οι μεταφραστές.

        Εκείνο που δεν μπόρεσα να καταλάβω είναι η αντιμετώπιση του συγκεκριμένου προβλήματος από τους κριτικούς εκδότες Westcott και Hort (1896), τους οποίους είδαμε ότι επέλεξαν να βάλουν Γερασηνών στους Μάρκο και Λουκά. Αλλά το ίδιο κάνανε, και συνεχίζουν να κάνουν, οι σύγχρονοι κριτικοί εκδότες Nestle και Aland στις εκδόσεις τους. Αυτοί οι εκδότες και κριτικοί ερευνητές του κειμένου, όχι μόνο κάνουν το λάθος να βάλουν αυτό που υπάρχει σε λιγοστά χειρόγραφα, αλλά επιπλέον δεν πρόσεξαν καθόλου την γεωγραφία της περιοχής. Διότι αν την πρόσεχαν θα έβλεπαν ότι τα Γέρασα είναι πολύ μακριά για να πάρει η περιοχή που ακουμπάει στην λίμνη Γεννησαρέτ το όνομά τους. Επομένως, οι κριτικοί του κειμένου, όταν βρίσκονται μπροστά σε μια διαφωνία των χειρογράφων που αφορά ονομασίες πρέπει να εξετάζουν και άλλες παραμέτρους που μπορούν να βοηθήσουν, όπως π.χ. την γεωγραφία μιας περιοχής, όταν πρόκειται για γεωγραφικά ονόματα. Και είδαμε ότι αυτή η γεωγραφική παράμετρος αποτέλεσε σημαντικό στοιχείο για την επίλυση του παρόντος προβλήματος.

Το παρόν άρθρο, ΜΕΡΟΣ Β΄, μπορείτε να το δείτε ως pdf και να το κατεβάσετε εδώ:

https://drive.google.com/file/d/1u6mmm6I8AyqnkIXXoe2trlfBueEXJAMc/view?usp=drive_link