Γαργασεί και Γεσιρί: οι ελληνικοί κώδικες

       Κι αφού είδαμε την λίμνη Γεννησαρέτ με τις ονομασίες που πήρε κατά καιρούς, και τις οποίες ο Σιαμάκης δεν πήρε χαμπάρι, ερχόμαστε να δούμε τις άλλες δυο λέξεις-ονομασίες, η μια εκ των οποίων αφορά το θέμα του παρόντος άρθρου, ειδικά δε τους Γεργεσηνούς των ευαγγελιστών Ματθαίου και Μάρκου.

         Παραθέτω πίνακα σε 6 χωρία της Παλαιάς Διαθήκης, όπως έκανα στο Α΄ ΜΕΡΟΣ του άρθρου με την Γεννησαρέτ, δηλ. πρώτα τους χειρόγραφους ελληνικούς κώδικες και δίπλα τους το κείμενο του Σιαμάκη. Ακολουθεί ο πίνακας με τις αντίστοιχες παραλλαγές του εβραϊκού.

          Βλέπουμε ότι οι διαφορές στους Ο΄ δεν είναι πολλές και μεγάλες αλλά είναι καίριες για την ταυτοποίηση των ονομάτων.

           Πάμε στο πρώτο όνομα. Η βασική διαφορά εντοπίζεται στο σύμπλεγμα ΡΓ  που εμφανίζεται σε δυο χωρία, Δε 3:14 και Ιησ 12:5, στους κώδικες Β και S, και μας δίνει τα ΓΑΡΓΑΣΕΙ, ΓΕΡΓΕΣΕΙ και [ΓΕΡ]ΓΕΣΑ[Ι]. Οι αγκύλες που υπάρχουν στον Σιναϊτικό κώδικα, όπως είπαμε, περιέχουν πιθανά γράμματα που έχουν φθαρεί.

        Παρόλο που οι άλλες παραλλαγές είναι περισσότερες, αυτές οι τρεις αρκούν με το παραπάνω για να αποδειχθεί η αλήθεια. Συμβαίνει κάποτε στα χειρόγραφα, η αλήθεια να μαρτυρείται απ’ αυτά που είναι λιγότερα, ή ακόμα και από ένα και μοναδικό χειρόγραφο. Αυτό συμβαίνει εδώ, όπου έχουμε δυσκολία ανάγνωσης μιας λέξης, ειδικά επειδή πρόκειται για ξένη ονομασία που δεν μπορεί ν’ αναγνωριστεί από τον αντιγραφέα. Γι’ αυτό ο τελευταίος προσπαθεί να είναι πιστός στο πρωτότυπο το οποίο αντιγράφει σε νέο κώδικα. Κι επειδή συχνά, ο αντιγραφέας, βλέποντας τη δυσκολία ανάγνωσης ή αναγνώρισης της λέξης, προστρέχει για βοήθεια σε άλλους κώδικες. Κι αν αυτοί έχουν το ίδιο λάθος, τότε το λάθος διαιωνίζεται και περνάει στην πλειοψηφία των κωδίκων. Εδώ, λοιπόν, τυχαίνει να έχουμε το εντυπωσιακό παράδειγμα λάθους που συνέβη στον Σιναϊτικό κώδικα. Διότι εδώ, όχι μόνο δεν υπήρχε δυσκολία ανάγνωσης, αλλά ο αντιγραφέας διόρθωσε τη λέξη σύμφωνα με αυτό που έβλεπε σε άλλους κώδικες! Παραθέτω την εικόνα που μιλάει από μόνη της.

Σιναϊτικός (S)

Η εικόνα είναι από το site του S στο χωρίο Δε 3:14 με τη λέξη ΓΕΣΟΥΡΕΙ. Δεξιά είναι η απόδοση του κειμένου στην οποία αν κάποιος πατήσει με τον κέρσορα στη λέξη γαργαcει θα εμφανιστεί το άσπρο ορθογώνιο που επεξηγεί ότι η λέξη διορθώθηκε σε γεcουρει αλλ’ όμως φαίνεται η αρχική λέξη από κάτω. Ταυτόχρονα εμφανίζεται αριστερά το κόκκινο πλαίσιο γύρω από τη λέξη.

Εδώ ο αντιγραφέας, βλέποντας τη λέξη σε άλλα σημεία του ίδιου κώδικα ή άλλων κωδίκων, διορθώνει βάσει εκείνων. Το άξιο προσοχής είναι ότι η λέξη δεν διορθώθηκε από τον γραφέα που δημιούργησε τον κώδικα S αλλά από κάποιον άλλον μεταγενέστερο διότι ο γραφικός του χαρακτήρας διαφέρει εμφανώς απ’ αυτόν του αρχικού γραφέα. Κι έτσι, φαίνεται ότι έχει διορθώσει μόνο τα ενδιάμεσα γράμματα, -ΑΡΓΑC-σε -ΕCΟΥΡ-.

          Μέχρι εδώ, νομίζω, γίνεται φανερό το έθνος που μαρτυρείται με τα ΓΕΡΓΕΣΕΙ και ΓΑΡΓΑΣΕΙ. Είναι οι Γεργεσαίοι. Και όλες οι άλλες παραλλαγές, ΓΕΣΟΥΡΙ, ΓΕΣΙΡΙ, ΓΕΣΕΙΡΕΙ και ΓΕΣΕΡΕΙ είναι λάθος! Εξάλλου, αυτό επιβεβαιώνεται και από τη δήλωση που υπάρχει στο Ιησ 13:13:

καὶ οὐκ ἐξωλέθρευσαν οἱ υἱοὶ ισραηλ τὸν γεσιρι καὶ τὸν μαχατι καὶ τὸν χαναναῖον καὶ κατῴκει βασιλεὺς γεσιρι καὶ ὁ μαχατι ἐν τοῖς υἱοῖς ισραηλ ἕως τῆς σήμερον ἡμέρας.

           Επομένως, τα έθνη που ονομάζονται εδώ, ο γεσιρί και ο μαχατί, ήταν από τα επτά έθνη που έπρεπε να εξολοθρευτούν μαζί με τον χαναναίο, σύμφωνα με την εντολή του Θεού (Εξ 23:23, 33:2, 34:11, Δε 7:1, 20:17, Ιη 3:10, 9:1, 24:11, 1 Βα 10:22).

          Και ρεζιλεύεται, έτσι ο Σιαμάκης που παριστάνει τον μελετητή των χειρογράφων και τον βιβλικό επιστήμονα. Γράφει άλλοτε Γαργασί, άλλοτε Γεσιρί με γιώτα, και άλλοτε Γεσυρί με ύψιλον. Δεν μπόρεσε να διακρίνει ποιο από τα χειρόγραφα έχει το σωστό, ούτε να προσέξει την δήλωση του Ιησ 13:13 που λέει ότι αυτοί ανήκαν στα επτά έθνη προς εξόντωση. Κατά τα άλλα έχει «σοβαρή άποψη» για τη Βίβλο και νομίζει ότι μπορεί ν’ αποφανθεί για το ποια κομμάτια της Βίβλου είναι γνήσια και ποια όχι! Πόση τύφλωση Θεέ μου! Θα ήταν καλό γι’ αυτόν αν μπορούσε να διακρίνει την τύφλα του, αλλ’ ούτε αυτήν μπορεί. Αξιολύπητος!

          Βρήκαμε, λοιπόν, ποιος είναι ο Γεσιρί. Κι αυτό το καταφέραμε ξεκινώντας να διαλευκάνουμε τους Γεργεσηνούς των ευαγγελίων. Και αφού φτάσαμε ως εδώ, νομίζω πως μπορούμε να βρούμε και τον Μαχατί που επίσης ήταν ένα από τα επτά έθνη προς εξόντωση.

        Πριν πάμε όμως, στον Μαχατί που είναι το δεύτερο όνομα στον πίνακα, χρειάζεται να δούμε το τρίτο όνομα που εμφανίζεται στο 1 Βα 27:8 : στον κώδικα Α προσθέτονται οι λέξεις ΚΑΙ ΤΟΝ ΓΕΖΡΑΙΟ. Ενδιαφέρον προκαλεί το τελευταίο όνομα διότι το ΖΡ μοιάζει στο ΣΡ, κατ’ αντιστοιχία με τα λατινικά s και zz που είδαμε να παραλλάσσονται στις λέξεις Genesareth και Genozzar, αντίστοιχα. Θα μπορούσε να ειπωθεί με αρκετή πεποίθηση ότι το ΓΕΖΡΑΙΟΣ είναι παραλλαγή του ΓΕΣΙΡΑΙΟΣ (ή των ΓΕΣΕΡΑΙΟΣ και ΓΕΣΟΥΡΑΙΟΣ). Έτσι όμως, το όνομα που προστέθηκε γίνεται ίδιο με το πρώτο του στίχου, το ΓΕΣΕΡΕΙ. Τί συμβαίνει λοιπόν, εδώ; Γιατί έχουμε δυο ίδια ονόματα, το ένα μετά το άλλο;

           Νομίζω ότι αρχικά ήταν τα διαφορετικά ονόματα δυο εθνών, αλλά η φθορά κάποιου χειρογράφου στο δεύτερο όνομα δημιούργησε την λανθασμένη περαιτέρω αντιγραφή του. Βλέπετε, τα περισσότερα χωρία έχουν δεύτερο έθνος τον ΜΑΧΑΤΙ ή ΜΑΧΑΘΙ, του οποίου η φθορά έφτασε κάποτε στην απώλεια μιας ενδιάμεσης συλλαβής, και κατόπιν με πρόσθεση του Ο στην αρχή της λέξης, για να δώσει έτσι, ΟΜΑΘΕΙ στον κώδικα S (Δε 3:14), και ΟΜΑΧΕΙ στον κώδικα Β (Ιησ 12:5). Στον δε κώδικα Α και στο χωρίο Δε 3:14 μπορεί κάποιος να πει ότι η φθορά ήταν τόση που το όνομα μετατράπηκε σε ΟΙΑΕΙΡ! Στην πραγματικότητα όμως στην τελευταία περίπτωση συνέβη κάτι άλλο, που σχετίζεται με τα κουρασμένα μάτια του αντιγραφέα, και θα το δούμε παρακάτω. Στον κώδικα S και στο Ιησ 12:5 τα ενδιάμεσα γράμματα που χάθηκαν λόγω φθοράς ώθησαν τους μελετητές του να βάλουν ερωτηματικά στις θέσεις τους. Κι εδώ παρασύρεται ο Σιαμάκης, έχοντας παντελή άγνοια της αλήθειας και του τι συμβαίνει, και γράφει Μαχί (!) και μάλιστα με το λανθασμένο άρθρο την που έχουν οι κώδικες Β και Α, λες και πρόκειται για όνομα θηλυκού γένους ενώ τα έθνη στην Παλαιά Διαθήκη μπαίνουν πάντα στο αρσενικό γένος! Άσχετος με την Βίβλο, και κενός από επιστημονική έρευνα των χειρογράφων!

        Ας πάμε τώρα, να δούμε πως παρουσιάζει το εβραϊκό κείμενο τα ονόματα αυτών των δυο εθνών. Τα κείμενα Σαμαρειτικό, Ιεροσολυμιτικό, ταργκούμ Jonathan Ben Uziel και ταργκούμ Onkelos αφορούν μόνο την Πεντάτευχο (Torah), γι’ αυτό και μπαίνουν μόνο για το χωρίο Δε 3:14. Από την άλλη μεριά το ταργκούμ Jonathan περιέχει μόνο τους Προφήτες (εδώ συμπεριλαμβάνονται τα ιστορικά βιβλία και η Τρίτευχος => Ιησούς του Ναυή, Κριτές, Ρουθ), γι’ αυτό και στην ίδια στήλη λόγω στενότητας χώρου ξεκινά το ταργκούμ Jonathan Ben Uziel και συνεχίζει το ταργκούμ Jonathan [6].

Γαργασεί και Γεσιρί: το εβραϊκό κείμενο