Με αφορμή την ψευδο-έκδοση του Σιαμάκη, την λεγόμενη απ’ αυτόν «έκδοση της Βίβλου», που είναι για τα σκουπίδια, μελετώ μια συγκεκριμένη λέξη της Παλαιάς Διαθήκης στους τρεις αρχαίους ελληνικούς κώδικες των Εβδομήκοντα (Ο΄), Βατικανό (Β), Αλεξανδρινό (Α) και Σιναϊτικό (S), και τους συγκρίνω με το εβραϊκό ή μασοριτικό κείμενο. Και φυσικά, μέσα απ’ αυτήν την μελέτη βγαίνουν 2 συμπεράσματα: 1) η τύφλα του δήθεν πολυμαθή φιλολόγου Σιαμάκη που δεν είναι ικανός ν’ αναγνωρίσει στα χειρόγραφα γνωστές λέξεις και ονόματα διάσημων ιστορικών πόλεων, 2) το εβραϊκό ή μασοριτικό κείμενο συχνά αντιγράφει τους ελληνικούς κώδικες των Ο΄ ενώ δεν συμβαίνει ποτέ το αντίθετο, όπως έχω γράψει και σε άλλη εργασία μου, και 3) οι Ο΄, αν και σε ορισμένα χωρία τους περιέχουν λάθη, μερικές φορές τα λάθη αυτά αποκαθίστανται από άλλα χωρία τους, και η γενική κατάσταση του κειμένου τους δείχνει ότι αυτό είναι πολύ πιο καθαρό από το εβραϊκό.

         Στο παρόν άρθρο εξετάζω το χωρίο Νε 1:1. Βάζω πρώτα πίνακα με τους τρεις κώδικες, Β, Α, S και στην τελευταία στήλη τον Σιαμάκη.

Οι ελληνικοί κώδικες: η Σουσάν αβειρά

Θεσσαλονίκη 15-9-2026

         Εδώ βρισκόμαστε μπροστά σε 2 αινίγματα: 1) ποιος τόπος είναι η ΣΟΥΣΑΝ ΑΒΕΙΡΑ (ή ΑΒΕΙΡΡΑ), και 2) πώς εξηγείται στον κώδικα S η προσθήκη των λέξεων ΤΟΙΣ ΣΟΥΣΟΙΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΙ ΠΕΡΣΩΝ που δεν υπάρχουν στους άλλους κώδικες;

            Μια ευνόητη υποψία που έρχεται στο νου είναι ότι ο τόπος ΣΟΥΣΑΝ έχει σχέση με τα Σούσα, την αρχαία πρωτεύουσα της Περσίας, που αναφέρει η προσθήκη στον S. Και πράγματι, αυτή η υποψία μας οδηγεί σ’ ένα άλλο χωρίο που μας προσφέρει την λύση των αινιγμάτων. Την λύση θα μας δώσει ο συνδυασμός της προσθήκης του κώδικα S με την φράση που υπάρχει στο Δα 8:2 που λέει: «καὶ ἤμην ἐν Σούσοις τῇ βάρει, ἥ ἐστιν ἐν χώρᾳ Αἰλὰμ, καὶ εἶδον ἐν ὁράματι, καὶ ἤμην ἐπὶ τοῦ Οὐβὰλ».

        Οι σωστές λέξεις στο Νε 1:1 είναι ΕΝ ΣΟΥΣΟΙΣ ΤΗ ΒΑΡΕΙ, όμοια με το Δα 8:2. Δηλ. σε κάποιους παλαιότερους κώδικες υπήρξε φθορά στις λέξεις ΤΗ ΒΑΡΕΙ με αποτέλεσμα οι αντιγραφείς να γράψουν σε νεότερους κώδικες τα ΑΒΕΙΡΑ ή ΑΒΕΙΡΡΑ. Το πράγμα αποδεικνύεται κατ’ αρχήν από τα σύμφωνα Β και Ρ που διατηρήθηκαν στη σωστή θέση τους, και η φθορά δημιούργησε αναγραμματισμό στα φωνήεντα. Η αλλαγή εξελίχθηκε σε δυο στάδια ως εξής: 1) το άρθρο ΤΗ (δοτική πτώση) φθάρηκε μαζί με την κατάληξη -ΟΙΣ της ΣΟΥΣΟΙΣ που προπορεύεται, κι έδωσαν την κατάληξη -ΑΝ με ακόλουθο συνοδό το γράμμα Α. κι έτσι το ΣΟΥΣΟΙΣΤΗ (οι λέξεις ήταν κολλητές, όπως ξέρουμε) έγινε ΣΟΥΣΑΝΑ, και 2) τα φωνήεντα στη ΒΑΡΕΙ άλλαξαν θέση μεταξύ τους κι έδωσαν την ΒΕΙΡΑ. Το αποτέλεσμα ήταν: 1) να γραφτούν τα ΣΟΥΣΑ με τελικό Ν, και 2) να δημιουργηθεί μια άγνωστη λέξη, η αβειρά!

        Είναι ευνόητο, τώρα νομίζω, να εξηγηθεί η προσθήκη ΤΟΙΣ ΣΟΥΣΟΙΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΙ ΠΕΡΣΩΝ στον κώδικα S. Προφανώς ο αντιγραφέας που δημιουργούσε τον S δεν κατάλαβε τις λέξεις ΣΟΥΣΑΝ ΑΒΕΙΡΑ του πρωτοτύπου που αντέγραφε, όπως δεν τις κατάλαβαν και οι αντιγραφείς που δημιούργησαν τους Β και Α. Ο πρώτος, όμως, βρήκε μια επεξήγηση στην ώα (περιθώριο) του πρωτότυπου που αντέγραφε και η οποία είχε την προσθήκη ως επεξήγηση, προφανώς. Κι επειδή δεν θεώρησε σωστό να διορθώσει την ΣΟΥΣΑΝ σε ΣΟΥΣΟΙΣ, το άφησε έτσι μαζί με τη λέξη ΑΒΕΙΡΑ, ενώ συγχρόνως πρόσθεσε την επεξήγηση του περιθωρίου μέσα στο κείμενο. Μ’ αυτόν τον τρόπο όμως δημιούργησε ένα λανθασμένο καθεστώς που κληρονομήθηκε, όχι μόνο σε μεταγενέστερους ελληνικούς κώδικες αλλά και σε εβραϊκούς, όπως θα δείξω πιο κάτω.

           Ας έρθουμε, πρώτα όμως, να δούμε τη σημασία της λέξης ΒΑΡΕΙ (ΒΑΡΙΣ στην ονομαστική πτώση). Η βάρις είναι λέξη σπανιότατη, και φαίνεται ότι δεν ανευρίσκεται σε θύραθεν αρχαίους συγγραφείς. Πρέπει να είναι εφεύρεση των Ο΄ καθώς χρησιμοποιείται απ’ αυτούς 10 φορές μέσα στη Βίβλο, και φαίνεται να κατάγεται από το επίθετο βαρύς για να δηλώσει βαριά κτιριακή κατασκευή που αντιστέκεται σε εχθρικές επιθέσεις. Έτσι, χρησιμοποιείται κυρίως για τους οχυρωματικούς πύργους της Ιερουσαλήμ που κτίζονταν στις πύλες της πόλης, πύλες παρά το τείχος. Δίνω τα παρακάτω παραδείγματα:

καὶ ἐνέπρησε τὸν οἶκον Κυρίου καὶ κατέσκαψε τὸ τεῖχος ῾Ιερουσαλὴμ καὶ τὰς βάρεις αὐτῆς ἐνέπρησεν ἐν πυρὶ καὶ πᾶν σκεῦος ὡραῖον εἰς ἀφανισμόν. (2 Πα 36:19)

2 ΜΕΓΑΣ Κύριος καὶ αἰνετὸς σφόδρα ἐν πόλει τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, ἐν ὄρει ἁγίῳ αὐτοῦ, 3 εὐρίζῳ ἀγαλλιάματι πάσης τῆς γῆς. ὄρη Σιών, τὰ πλευρὰ τοῦ Βορρᾶ, ἡ πόλις τοῦ βασιλέως τοῦ μεγάλου. 4 ὁ Θεὸς ἐν τοῖς βάρεσιν αὐτῆς γινώσκεται, ὅταν ἀντιλαμβάνηται αὐτῆς. …

13 κυκλώσατε Σιὼν καὶ περιλάβετε αὐτήν, διηγήσασθε ἐν τοῖς πύργοις αὐτῆς,14 θέσθε τὰς καρδίας ὑμῶν εἰς τὴν δύναμιν αὐτῆς καὶ καταδιέλεσθε τὰς βάρεις αὐτῆς, ὅπως ἂν διηγήσησθε εἰς γενεὰν ἑτέραν. (Ψα 47:2-4 και 13-14)

Εγενήθη Κύριος ὡς ἐχθρός, κατεπόντισεν ᾿Ισραήλ, κατεπόντισε πάσας τὰς βάρεις αὐτῆς, διέφθειρε τὰ ὀχυρώματα αὐτοῦ καὶ ἐπλήθυνε τῇ θυγατρὶ ᾿Ιούδα ταπεινουμένην καὶ τεταπεινωμένην. …

᾿Απώσατο Κύριος θυσιαστήριον αὐτοῦ, ἀπετίναξεν ἁγίασμα αὐτοῦ, συνέτριψεν ἐν χειρὶ ἐχθροῦ τεῖχος βάρεων αὐτῆς· φωνὴν ἔδωκαν ἐν οἴκῳ Κυρίου ὡς ἐν ἡμέρᾳ ἑορτῆς. (Θρήνοι 2:5 και 7)

Στον δε Ψαλμό 121 ο υμνωδός επαινεί την ειρήνη της Ιερουσαλήμ. Και ο μεταφραστής των Ο΄ για ν’ αποδώσει με ακόμη μεγαλύτερη συντομία τον οχυρωματικό πύργο συνθέτει την λέξη πυργόβαρις :

6 ἐρωτήσατε δὴ τὰ εἰς εἰρήνην τὴν ῾Ιερουσαλήμ, καὶ εὐθηνία τοῖς ἀγαπῶσί σε· 7 γενέσθω δὴ εἰρήνη ἐν τῇ δυνάμει σου καὶ εὐθηνία ἐν ταῖς πυργοβάρεσί σου. (Ψα 121:6-7)

Βάζω μια αντιπροσωπευτική εικόνα από το μεσαιωνικό κάστρο της Ρόδου.

Οι δυο εμβληματικοί οχυρωματικοί πύργοι (βάρεις) μπροστά στην κύρια είσοδο του παλατιού του Μεγάλου Μαγίστρου, Ρόδος, κατασκευή αρχές 14ου αι..

Από Adam Carr, Κοινό Κτήμα, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=4228675

Ο Δαβίδ όμως, που έφτιαξε το παλάτι του στο ψηλότερο μέρος της πόλης φρόντισε να έχει κι αυτό οχυρώσεις με πύργους. Και οι βασιλικοί αυτοί πύργοι προσέδωσαν πλέον στο παλάτι την ίδια ονομασία, βάρις. Κι επειδή δίπλα στο παλάτι χτίστηκε και ο Ναός, αυτά τα δυο αποτελούσαν την ακρόπολη της Σιών στην Ιερουσαλήμ. Ακολούθως, η βάρις έφτασε να μεταφράζεται στα λατινικά κάστρο, όπως θα δούμε παρακάτω. Σταδιακά, λοιπόν, και με βάση το οχυρωμένο παλάτι του Δαβίδ, η βάρις έφτασε να σημαίνει το παλάτι, το ανάκτορο. Η βάρις ως ανάκτορο αναφέρεται καθαρά στο παρακάτω βιβλικό χωρίο:

1 ΤΟΤΕ Δαρεῖος ὁ βασιλεὺς ἔθηκε γνώμην καὶ ἐπεσκέψατο ἐν ταῖς βιβλιοθήκαις, ὅπου ἡ γάζα κεῖται ἐν Βαβυλῶνι. 2 καὶ εὑρέθη ἐν πόλει ἐν τῇ βάρει κεφαλὶς μία, καὶ τοῦτο ἦν γεγραμμένον ἐν αὐτῇ ὑπόμνημα· (Έσδ 6:2)

     Ο τόπος όπου βρίσκεται η βιβλιοθήκη (γάζα) με τα βασιλικά έγγραφα είναι, φυσικά, το ανάκτορο. Πρόκειται για το ανάκτορο της Βαβυλώνας που χρησιμοποιούσε ο βασιλιάς Κύρος ως κατοικία του όταν εξέδωσε το διάταγμα επαναπατρισμού των Ιουδαίων το 539 π.Χ.. Αυτό είναι το υπόμνημα που βρέθηκε από τον Δαρείο, ο οποίος κατόπιν εξέδωσε το διάταγμα για την συνέχιση της ανοικοδόμησης του Ναού της Ιερουσαλήμ που είχε σταματήσει για 18 χρόνια (υπολογίζω ακριβώς τα χρόνια που κράτησε κάθε στάδιο ανοικοδόμησης στην Ιερουσαλήμ σε προσεχή εργασία μου πάνω στην φημισμένη προφητεία των 70 εβδομάδων του Δανιήλ, Δα 9:24-27). Ο Δαρείος αυτός έκτισε νέο ανάκτορο στα Σούσα (βλ. την σελίδα, https://www.cambridge.org/core/journals/bulletin-of-the-school-of-oriental-and-african-studies/article/abs/palace-of-darius-the-great-and-the-apadana-of-artaxerxes-ii-in-susa/8E22AE0099D023328749B28C17C8616E ).

         Επομένως, ο Δανιήλ στο Δα 8:2, ως βασιλικός αξιωματούχος διέμενε στο ανάκτορο των Σούσων (καὶ ἤμην ἐν Σούσοις τῇ βάρει, ἥ ἐστιν ἐν χώρᾳ Αἰλὰμ καὶ εἶδον ἐν ὁράματι, καὶ ἤμην ἐπὶ τοῦ Οὐβὰλ). Eίδε την όραση το πρωί, και τo απόγεμα προφανώς του εμφανίστηκε ο άγγελος Γαβριήλ δίνοντας την ερμηνεία της, και μετά κοιμήθηκε. Και το επόμενο πρωί ξύπνησε άρρωστος, και η αρρώστια του, που οφείλονταν στην ταραχή και το σοκ λόγω των οράσεων, κράτησε κάποιες μέρες. Κατόπιν, συνήλθε κι υπηρετούσε τον βασιλιά (καὶ ἐγὼ Δανιὴλ ἐκοιμήθην καὶ ἐμαλακίσθην ἡμέρας καὶ ἀνέστην καὶ ἐποίουν τὰ ἔργα τοῦ βασιλέως· καὶ ἐθαύμαζον τὴν ὅρασιν, καὶ οὐκ ἦν ὁ συνίων. [Δα 8:27]). Και είναι αυτό το ανάκτορο στ’ οποίο διέμενε ο Νεεμίας, όπως θα έπρεπε να γράφει το Νε 1:1, για να υπηρετεί ως οινοχόος τον βασιλιά Αρταξέρξη.

        Συνεπώς εδώ, στο Νε 1:1, βάρις σημαίνει ότι και στο Δα 8:2, το ανάκτορο, και άρα πρόκειται για το ανάκτορο των Περσών βασιλέων στην πρωτεύουσα Σούσα της Περσίας. Υπάρχουν 4 άλλοι ελληνικοί κώδικες των Ο΄, οι 19, 93, 108 και 121, όπως τους αριθμεί ο F. Field στην σπουδαία του έκδοση των Εξαπλών του Ωριγένη (Οξφόρδη, 1875), που έχουν το Νε 1:1 ακριβώς όπως το λέω.

          Τέλος, ας βάλω και μια ερμηνεία για την βάρη από εκκλησιαστικό συγγραφέα. Παρακάτω ο Κύριλλος Αλεξανδρείας (α΄ μισό 5ου αι.) ερμηνεύει το Ψα 44:9:

Σμύρνα καὶ στακτὴ καὶ κασία ἀπὸ τῶν ἱματίων σου, ἀπὸ βάρεων ἐλεφαντίνων, ἐξ ὧν ηὔφρανάν σε θυγατέρες βασιλέων ἐν τῇ τιμῇ σου.

Ἰμάτια Χριστοῦ νοητέον τοὺς ἐγγὺς αὐτοῦ γεγονότας, καὶ οἱονεί πως ἐν χρῷ καὶ περὶ αὐτὸν, διά τε πίστεως καὶ ἁγιασμοῦ καὶ οἰκειότητος τῆς πνευματικῆς. Βάρεις γε μὴν ἐλεφαντίνας, τὰς Ἐκκλησίας ἐν τούτοις φασί. Βάρις μὲν γὰρ καλεῖται πύργος ἅπας· πεπυργῶσθαι δέ φαμεν τὰς Ἐκκλησίας τῇ τοῦ Χριστοῦ δυνάμει καὶ χάριτι· τεθεμελίωνται γὰρ ἐπὶ τὴν πέτραν· Ἐλεφαντίνας δὲ, ἀντὶ τοῦ λαμπρὰς καὶ τιμίας καὶ περικαλλεστάτας· (PG 69,1040-1041

        Σημειώνει εδώ ο Κύριλλος, ότι βάρις είναι ο κάθε πύργος, νομίζοντας ότι τη λέξη χρησιμοποιούν και θύραθεν συγγραφείς για τον πύργο, ενώ αυτό δεν συμβαίνει. Και ερμηνεύει τις βάρεις ως εκκλησίες του Χριστού. Ανεξαρτήτως της αλληγορίας του, αποδεικνύει ότι οι βάρεις ελεφάντινες στο χωρίο σημαίνουν τους βασιλικούς πύργους, δηλ. τα ανάκτορα, διότι μόνο αυτά μπορούν να έχουν τέτοια πανάκριβη κατασκευή, δηλ. από ελεφαντόδοντο, αντί του λαμπράς, τιμίας και περικαλλεστάτας, όπως εξηγεί. Γι’ αυτό και τα πανάκριβα αρώματα που έχει ο στίχος, σμύρνα, στακτή και κασία, είναι πράγματα που μπορούν να τα έχουν μόνο θυγατέρες βασιλέων που ζουν στ’ ανάκτορα. Ο ψαλμός είναι πράγματι συμβολικός για τον μεσσία Χριστό αλλά όχι με την ερμηνεία που δίνει ο Κύριλλος για τις εκκλησίες (= βάρεις), ερμηνεία που θεωρώ υπερβολική. Άλλωστε ο Κύριος δεν ίδρυσε πολλές εκκλησίες αλλά μία και μόνη. Θα ξαναγυρίσουμε στον ψαλμό 44 προς το τέλος του άρθρου με την υπέροχη ερμηνεία του Χρυσοστόμου.

     Ο Σιαμάκης όπως βλέπουμε, δεν πήρε χαμπάρι για το τι συμβαίνει στο παρόν χωρίο, και αντιγράφει το λάθος των ελληνικών κωδίκων (εν Σουσάν αβιρά). Θα ρωτήσω, λοιπόν, τον Σιαμάκη. Ποιούς κώδικες υποτίθεται ότι συμβουλεύεσαι για ν’ αποκαταστήσεις το γνήσιο κείμενο της Παλαιάς Διαθήκης; Ποια είναι η πόλη Σουσάν και τί σημαίνει το αβιρά; Αλλά δεν περιμένω απάντηση, διότι δεν δύναται ν’ απαντήσει. Έπρεπε τουλάχιστον να προσέξει τον κώδικα S (που υπάρχει στο διαδίκτυο) και να υποψιαστεί για την προσθήκη του, ΤΟΙΣ ΣΟΥΣΟΙΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΙ ΠΕΡΣΩΝ, και όχι να γράψει τα Σούσα με τελικό ν. Διότι η πρόθεση εν, που μπαίνει μπροστά από ονόματα και ουσιαστικά, είναι κύρια και δηλώνει τόπο, και συνοδεύει τα ονόματα πάντα στην δοτική πτώση. Και η δοτική δεν παίρνει ποτέ τελικό ν! Αλλά αυτός δεν κατάλαβε καν τί σημαίνει τ’ όνομα ΣΟΥΣΑΝ!

         Πώς τα φέρνει ο Θεός, λοιπόν, ε; Να εξευτελίζει ένα φιλόλογο που ενώ ξεκίνησε με τις καλύτερες προδιαγραφές (όπως ο βασιλιάς Σαούλ), να καταντάει αόμματος σε διάσημα ιστορικά ονόματα! Αυτός που κάποτε έπαιζε την ιστορία στα δάχτυλα! Κι αυτή του την εκπληκτική τύφλωση έφερε ο Θεός λόγω της υστερικής υπερηφάνειάς του και της βλασφημίας του να παραχαράζει το άγιο κείμενο της Γραφής!

        Ας δούμε τώρα, το εβραϊκό ή μασοριτικό κείμενο. Παραθέτω τις μεταφράσεις του και σχολιάζω ακολούθως. Στον πίνακα βάζω και την λατινική Βουλγάτα με την αμέσως από κάτω αγγλική της μετάφραση της Douay-Rheims (1750). Βάζω επίσης, την αγγλική Knox Bible (1949) η οποία βασίζεται μεν στη Βουλγάτα αλλά λέει ότι συγκρίνει και τους ελληνικούς κι εβραϊκούς κώδικες. Τέλος, βάζω και τις αρχαίες Συριακή και Αραβική στα λατινικά από την έκδοση του Walton.

          Θ’ αφήσω την Original Hebrew Bible (Paleo Hebrew) για να την σχολιάσω στο τέλος, διότι έχει ξεχωριστό ενδιαφέρον.

         Βλέπουμε ότι μόνο στις δυο εκδόσεις του, HNV και JUB, φαίνεται ότι το εβραϊκό έχει τις σωστές λέξεις (in Shusan the palace), ενώ οι άλλες 6 είναι λάθος. Από τις μεταφράσεις του οι, Συριακή, Αραβική και η αγγλική KJV είναι επίσης σωστές. Ακόμη και η Βουλγάτα έχει λάθος με τη λέξη castro (= κάστρο) μαζί με την Douay-Rheims που την ακολουθεί. Η Knox Bible με το royal city ακολουθεί το λανθασμένο εβραϊκό που έχει metropoli ή capital. Η θαυμαστή αυτή ποικιλία του εβραϊκού οδηγεί σ’ ένα μόνο συμπέρασμα. Τα χειρόγραφά του είναι φθαρμένα σ’ αυτό το σημείο και οι αντιγραφείς διάλεξαν διαφορετικές λύσεις. Όλες οι λύσεις, όμως, είναι παρμένες από τους ελληνικούς κώδικες. Αυτό αποδεικνύεται από το τελικό ν που παίρνει η λέξη Susan (ή Shusan ή Shushan), ακριβώς όπως την έχουν και οι ελληνικοί κώδικες, ΣΟΥΣΑΝ, αφού τ’ όνομα δεν παίρνει τελικό ν ούτε στα λατινικά (Susis) ούτε στ’ αγγλικά (Susa). 

          Γίνεται φανερό, επίσης, ότι τα εβραϊκά χειρόγραφα απ’ τα οποία μεταφράζουν οι 3 από τις 5 μεταφράσεις αντιγράφουν από τον ελληνικό κώδικα S που βάλαμε πιο πάνω. Συγκεκριμένα, οι OJB, CJB και το εβραϊκό της έκδοσης του Walton που μιλούν για πρωτεύουσα ή μητρόπολη αντιγράφουν τον S που έχει ΤΟΙΣ ΣΟΥΣΟΙΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΙ ΠΕΡΣΩΝ. Ίσως τώρα, με ρωτήσει κάποιος: πώς είσαι βέβαιος ότι οι Εβραίοι αντιγραφείς παίρνουν από τον Σιναϊτικό κώδικα και δεν συμβαίνει το αντίθετο; Η απάντηση είναι: ο κώδικας S έχει την προσθήκη ΤΟΙΣ ΣΟΥΣΟΙΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΙ ΠΕΡΣΩΝ πριν την πρόταση ΚΑΙ ΕΓΩ ΗΜΗΝ ΕΝ ΣΟΥΣΑΝ ΑΒΕΙΡΑ, ακόμη και πριν τις λέξεις ΕΤΟΥΣ ΕΙΚΟΣΤΟΥ. Αυτό δείχνει ότι δεν αντέγραψε κάποιον εβραϊκό κώδικα αφού σ’ αυτούς δεν υπάρχει κάποια τέτοια προσθήκη πριν από την φράση as I was in Shushan. Επομένως, ο Έλληνας γραφέας του S είναι πρώτος και τον ακολουθούν οι Εβραίοι αντιγραφείς που μιλούν για πρωτεύουσα ή μητρόπολη. Απλώς οι τελευταίοι δεν έβαλαν όλη την προσθήκη του S αλλά έβαλαν μόνο μια λέξη και στο σημείο που αυτή ταίριαζε. Αυτό επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι η OJB έχει την αγκύλη [of Persia] η οποία λειτουργεί κι αυτή επεξηγηματικά, αφού ο Εβραίος αντιγραφέας δεν την έβρισκε στο χειρόγραφο που αντέγραφε, και προτίμησε να την βάλει στο περιθώριο ή να την ξεχωρίσει με κάποιο σύμβολο. Οι άλλες δυο, CJB και το εβραϊκό της έκδοσης του Walton, έβαλαν μόνο την λέξη που αντιστοιχεί στην πρωτεύουσα.

          Για τις δυο JPS που μεταφράζουν castle και fortress αντίστοιχα, οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι οι μεταφραστές τους δεν συμβουλεύτηκαν τους ελληνικούς κώδικες στο εν λόγω χωρίο αλλά τους συμβουλεύτηκαν σε άλλο χωρίο με τις ίδιες λέξεις, στο Δα 8:2 (=> ΕΝ ΣΟΥΣΟΙΣ ΤΗ ΒΑΡΕΙ). Οι τελευταίοι, λοιπόν, ανατρέχοντας στη μετάφραση της ελληνικής λέξης ΒΑΡΕΙ βρήκαν ότι πρόκειται για οχυρωματικό πύργο, και μετέφρασαν ανάλογα, πύργο (castle) και οχυρό (fortress). 

        Ενώ οι μεταφραστές των σωστών μεταφράσεων του χωρίου, των HNV, JUV, Συριακής, Αραβικής και KJV, θεωρώ ότι βλέπουν τους ελληνικούς κώδικες στο άλλο παρόμοιο χωρίο, Δα 8:2, και μεταφράζουν σωστά την βάρη. 

         Για να ρίξω περισσότερο φως στην υπόθεση, και για να έχουμε καλύτερη εποπτική εικόνα πάνω στα Νε 1:1 και Δα 8:2 παραθέτω τον παρακάτω πίνακα που έχει τις ίδιες μεταφράσεις του εβραϊκού και στα δυο χωρία.

      Βλέπουμε μερικές αλλαγές στην ίδια μετάφραση, οι οποίες δείχνουν πάλι την αβεβαιότητα των μεταφραστών, και συγχρόνως την αβεβαιότητα των Εβραίων αντιγραφέων μπροστά σε αμφισβητούμενα χειρόγραφα. Έτσι, η OJB στο Δα 8:2 έχει fortress αντί του capital που έχει στο Νε 1:1, και η JUB στο Δα 8:2 αλλάζει τις σωστές λέξεις the palace που έχει στο Νε 1:1 και βάζει αντ’ αυτής την επεξήγηση which is the head of the kingdom in the province of Persia, που αποτελεί μεγάλη αλλαγή. Και βλέπουμε ότι αυτή η επεξήγηση δεν υπάρχει στις άλλες μεταφράσεις, αλλά όπως έδειξα παραπάνω, η επεξήγηση ξεκινάει από τη λάθος προσθήκη του ελληνικού κώδικα S στο Νε 1:1. Η Knox Bible επίσης, στο Δα 8:2 αφαιρεί το επίθετο royal που έχει στο Νε 1:1 που είναι και αυτό επεξηγηματικό. Βλέπουμε επίσης, ότι το λάθος των ελληνικών κωδίκων με το τελικό ν στη ΣΟΥΣΑΝ διατηρείται στις περισσότερες μεταφράσεις του εβραϊκού. Ξεφεύγουν απ’ αυτό μόνο η OHB (Paleo Hebrew) που έχει Susa, η λατινική Βουλγάτα που έχει Susis, και η Αραβική που έχει Sus στο ένα χωρίο, στο Δα 8:2. Άξιο σημείωσης εδώ είναι ότι η OJB, παρόλο που μένει πιστή στο Shushan που βλέπει στα χειρόγραφα, βάζει επιπλέον την παρένθεση (Susa) για επεξήγηση ότι δεν πρόκειται για άλλη πόλη.

       Τα παραπάνω στοιχεία είναι, νομίζω, παραπάνω από αρκετά για να βγει το συμπέρασμα ότι το μασοριτικό κείμενο που προέκυψε μετά τον 10ο αι. ήταν προϊόν συνδυασμού φθαρμένων χειρογράφων του εβραϊκού κειμένου και αντιγραφής (σιωπηλής κλοπής) ελληνικών κωδίκων. Και η διαφορετική προτίμηση των εκάστοτε Εβραίων αντιγραφέων μέσα στην ποικιλία του συνδυασμού αυτού έδωσε τις πολλές εκδοχές του εβραϊκού που βλέπουμε.

     Ας πιάσουμε τέλος, την OHB (Paleo Hebrew). Βλέπουμε ότι η αγγλική της μετάφραση δίνει citadel που σημαίνει ακρόπολη, φανερά επηρεασμένη από τα χωρία των Ο΄ που δείχνουν την ακρόπολη της Σιών (Ψα 44:2-4 και 13-14), όπως είδαμε παραπάνω στην ερμηνεία της λέξης βάρις. Όμως, η εβραϊκή λέξη της έκδοσης είναι הבירה της οποίας η μετάφραση είναι πρωτεύουσα, και προφέρεται habbeerah ή habbira (αμπιρα), δηλ. προέρχεται από την λέξη ΑΒΕΙΡΑ των ελληνικών κωδίκων! Συνεπώς, το τελικό συμπέρασμα για το εβραϊκό είναι πολύ χειρότερο απ’ αυτό που και ο ίδιος φανταζόμουν! Και δεν αφορά μόνο το γραπτό κείμενο αλλά και την εβραϊκή γλώσσα γενικότερα.

         Οι ερευνητές του εβραϊκού κειμένου πρέπει, επιτέλους, να εγκαταλείψουν το αβάσιμο επιχείρημα ότι το αρχικό εβραϊκό ή παλαιο-εβραϊκό δεν είχε φωνήεντα και ότι τα φωνήεντα τα έβαλαν οι μασορίτες (βλ. το εγχειρίδιο που διδάσκεται στη Θεολογική Σχολή Θεσσαλονίκης, Σ. Ε. Καλαντζάκης, Επίτομη Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη, Θεσσαλονίκη: Γράφημα, 2026, 153-155). Διότι η μεγαλύτερη απόδειξη ότι το αρχικό εβραϊκό είχε φωνήεντα είναι το τετραγράμματο όνομα του Θεού, ΙΕΥΕ, στα εβραϊκά יהוה (διαβάζεται αριστερόστροφα ΙΕΟΥΕ [βλ. https://en.wikipedia.org/wiki/Hebrew_alphabet και https://en.wikipedia.org/wiki/Tetragrammaton ], που με την πάροδο του χρόνου προφέρεται ιεβε) και στ’ αγγλικά YHWH, και έχει όλα τα γράμματά του φωνήεντα! Και Ιαώ προφέρονταν από Έλληνες εκκλησιαστικούς συγγραφείς (βλ. Ωριγένης, Κατά Κέλσου, 11,1348, Ευσέβιος Καισαρείας, Ευαγγελική Απόδειξις, 10,8,28, Θεοδωρήτος Κύρου, Εις τα ζητούμενα των Βασιλειών και των Παραλειπομένων, PG 80,805). Ο δε Θεοδώρητος παραπέμπει στην ερμηνεία του ονόματος ως εξής:

Εὗρον δὲ καὶ ἐν τῇ τῶν Ἑβραϊκῶν ὀνομάτων ἑρμηνείᾳ τοῦτο δηλοῦν τὸ ὄνομα δόσιν Ἰαὼ, τουτέστι, τοῦ ὄντος Θεοῦ.

Η ερμηνεία του ονόματος είναι, λοιπόν, Ιαώ = ο Ών = ο Θεός που είμαι πράγματι, που υπάρχω, ο ζων Θεός, σε αντίθεση με τους άλλους θεούς που δεν υπάρχουν διότι είναι ψεύτικοι. Όμως, η ερμηνεία αυτή δεν γίνεται αντιληπτή αν μεταφραστεί επί λέξει, ο Ών = Αυτό(ς) που είμαι, κι όπως έχει περάσει σε όλες τις ξενόγλωσσες μεταφράσεις.

        Άρα, τα φωνήεντα υπήρχαν στο αρχικό εβραϊκό κείμενο της Βίβλου, αλλά με τις δυο μεγάλες καταστροφές που έπαθαν οι Εβραίοι, στα 70 μ.Χ. και 135 μ.Χ., και τους διασκορπισμούς που τους έφεραν αυτές ανάμεσα στα έθνη, η προφορική τους γλώσσα αλλοιώθηκε σημαντικά με συνέπεια τα φωνήεντα, που είναι τα πιο ευπαθή σε αλλοιώσεις και γλωσσικές εξελίξεις, να χαθούν απ’ αυτήν. Αλλά και τα σύμφωνα, παρόλο που είναι πιο ανθεκτικά, έπαθαν κι αυτά σοβαρή αλλοίωση. Ως αποτέλεσμα, η εβραϊκή γλώσσα έχασε ποσοστό ολόκληρων λέξεων. Γι’ αυτό και, πέρα από τα φωνήεντα που έβαλαν οι μασορίτες, δημιουργήθηκε η ανάγκη επαναπροσδιορισμού (Revival) της εβραϊκής γλώσσας, ο οποίος έγινε κατά τους 19ο-20ο αιώνες

(βλ. https://en.wikipedia.org/wiki/Revival_of_the_Hebrew_language ).

       Και ομολογουμένως, είναι αξιέπαινοι διότι αυτό ήταν, όχι μόνο εθνικός άθλος, αλλά και παράδειγμα εθνικής ενότητας για όλο τον κόσμο.

       Μια λέξη, λοιπόν, απ’ αυτές που χάθηκαν γλωσσικά, ήταν και η λέξη που αφορούσε την πρωτεύουσα ή μητρόπολη. Κι έτσι, οι Εβραίοι μασορίτες έβαλαν στο Νε 1:1 την λέξη που βρήκαν στους αρχαίους ελληνικούς κώδικες των Ο΄, την ΑΒΕΙΡΑ (habbeerah ή habbira), περνώντας την για εβραϊκή, ενώ ήταν αναγραμματισμός φωνηέντων της ελληνικής λέξης βάρις. Και η έννοια της πρωτεύουσας που της έδωσαν ήταν η πιθανότερη για να επιλέξουν αφού συνόδευε τη λέξη ΣΟΥΣΑΝ (Σούσα), την πρωτεύουσα της Περσίας. Οι άλλες σημασίες της εβραϊκής λέξης που προφέρονταν habbeerah ή habbira, και τις οποίες έδωσαν οι διάφοροι μεταφραστές του εβραϊκού, εξηγούνται με τον τρόπο που παρέθεσα παραπάνω.

         Αυτά ήταν τα συμπεράσματα για το εβραϊκό κείμενο και την εβραϊκή γλώσσα.

         Ως επίλογο του παρόντος βάζω κάποια ερμηνευτικά σχόλια του Χρυσοστόμου πάνω στον μεσσιακό Ψαλμό 44, τον οποίο είδαμε παραπάνω να ερμηνεύει ο Κύριλλος αναφορικά με τις βάρεις. Ο Χρυσόστομος ερμηνεύει σωστά την βασίλισσα ἐκ δεξιῶν σου μέσα στις ελεφάντινες βάρεις (= πολυτελή βασιλικά ανάκτορα) ως την Εκκλησία. Θαυμασμό προκαλεί το επιχείρημα του Χρυσοστόμου όταν αρχίζοντας την ερμηνεία του, λέει, σαν πρώην δικηγόρος, ότι η καλύτερη (ἀνύποπτος) μαρτυρία για κάποιον σε δικαστήριο είναι όταν τη φέρνει ο αντίδικος. Εννοεί ότι η Παλαιά Διαθήκη, και συγκεκριμένα ο Ψαλμός αυτός, που είναι των Εβραίων και άρα πρόσκειται στην δική τους πλευρά, αφού μιλάει ξεκάθαρα για τον μεσσία Χριστό και την θεότητά Του, είναι η καλύτερη μαρτυρία υπέρ της πίστης των αντιδίκων, δηλ. των χριστιανών.

Ἴστε γὰρ δήπου τοῦτο, ὅτι καὶ ἐν τοῖς δικαστηρίοις καὶ πανταχοῦ τότε μάλιστα ἀνύποπτος ἡ μαρτυρία τῶν πραγμάτων γίνεται, ὅταν παρὰ τῶν ἐχθρῶν αὕτη φέρηται. Ἵν' οὖν καὶ σήμερον τοῦτο συμβαίη, ἀπὸ τῆς Παλαιᾶς παρεχόμεθα τὴν μαρτυρίαν, ἵνα καὶ Ἰουδαῖοι καὶ Ἕλληνες καταισχύνωνται· Ἰουδαῖοι μὲν, ἀναγινώσκοντες, καὶ οὐ γινώσκοντες· Ἕλληνες δὲ, ὁρῶντες παρὰ τῶν ἐχθρῶν τὰ βιβλία ἡμῖν φερόμενα. (PG 55,183)

Παραθέτω παρακάτω μερικά ακόμη σημεία της ωραιότατης ερμηνείας του Χρυσοστόμου πάνω στα λόγια επαίνου και θαυμασμού προς τον Κύριό μας που περιέχει ο ψαλμός 44.

Ὡραῖος κάλλει παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων· τὴν χάριν δηλῶν, τὴν σοφίαν, τὴν διδασκαλίαν, τὰ θαύματα. Εἶτα ὑπογράφων τὴν ὡραιότητα, φησίν· Ἐξεχύθη χάρις ἐν χείλεσί σου. Ὁρᾷς ὅτι περὶ τῆς οἰκονομίας ὁ λόγος; Τίς δέ ἐστιν αὕτη ἡ χάρις; Δι' ἧς ἐδίδασκε, δι' ἧς ἐθαυματοποίει. (PG 55,185-6)

Περίζωσαι τὴν ῥομφαίαν σου ἐπὶ τὸν μηρόν σου, δυνατὲ, τῇ ὡραιότητί σου καὶ τῷ κάλλει σου. Τί οὖν ἐνταῦθα λέγει; Διὰ τῶν παχυτέρων ὀνομάτων τούτων τὴν ἐνέργειαν αὐτοῦ δείκνυσι, δι' ἧς τὴν οἰκουμένην κατώρθωσε, δι' ἧς τὸν πόλεμον ἔλυσε, καὶ τὸ τρόπαιον ἔστησε. Καὶ γὰρ πόλεμος ἦν χαλεπὸς, πολέμων ἁπάντων ὁ πικρότατος, οὐ βαρβάρων πολεμούντων, ἀλλὰ τῶν δαιμόνων ἐπιβουλευόντων, καὶ τὴν οἰκουμένην διαφθειρόντων ἅπασαν. (PG 55,190-1)

Και κατόπιν, στον ίδιο ψαλμό βρίσκονται τα χωρία που φέρνει ο Παύλος για να διευκρινίσει την θεότητα του Υιού στην προς Εβραίους Επιστολή του (Εβ 1:8-9), όπου ο Χρυσόστομος σχολιάζει:

Ὁ θρόνος σου, ὁ Θεὸς, εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος· πῶς ἁρμόσει αὐτῷ τὸ ἑξῆς· Διὰ τοῦτο ἔχρισέ σε ὁ Θεὸς, ὁ Θεός σου; Οὐ γὰρ δὴ ὁ Πατήρ ἐστιν ὁ Χριστὸς, οὐδὲ αὐτὸς κέχρισται. Ἀλλ' ἴσως ἄν τις ἐκεῖνο ζητήσειε, τί δήποτε νῦν περὶ τῆς θεότητος διαλέγεται, πρότερον περὶ τῆς οἰκονομίας ποιησάμενος τὸν λόγον; (PG 55,194)

Και παρακάτω, μιλάει επαινετικά για την Εκκλησία:

καὶ πάλιν μεταφορικῶς κέχρηται τῷ λόγῳ, ὥσπερ ἐν εἰκόνι τὴν Ἐκκλησίαν ὑπογράφων

…

ὅπερ ὁ Χριστὸς ἀλλαχοῦ φησιν, ὅτι Πύλαι ᾅδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς. Εἶδες τιμῆς ὑπερβολήν; εἶδες ὄγκον ἀξιώματος; τὴν πεπατημένην, τὴν κάτω συρομένην εἰς ὅσον ὕψος ἀνήγαγεν, ὥστε αὐτῷ παρεστάναι; ἔγνως, ἡ αἰχμάλωτος, ἡ ἀπηλλοτριωμένη, ἡ πόρνη, ἡ ἐναγὴς, εἰς ὅσον ἀνέβη ἀξίωμα;

…

Πᾶσα ἡ δόξα τῆς θυγατρὸς τοῦ βασιλέως ἔσωθεν. Καὶ μὴν τὰ ἱμάτια μάλιστα πάντων ἔξωθεν, καὶ χάριν τῶν ὁρωμένων ἐστὶν, ἀλλ' ὅταν ᾖ σωματικά· ὅταν δὲ περὶ πνευματικῶν ὁ λόγος ᾖ, ἔνδον στρέφε τὸ ὄμμα τῆς διανοίας. Τοῦτο τὸ ἱμάτιον ὁ βασιλεὺς ὕφηνε, καὶ ἐνέδυσεν αὐτὴν διὰ τοῦ βαπτίσματος. … Αὐτὸς γὰρ αὐτὴν ἀνεγέννησε διὰ τοῦ βαπτίσματος, αὐτὸς αὐτὴν καὶ ἡρμόσατο.

…

Καὶ ἐπιθυμήσει ὁ βασιλεὺς τοῦ κάλλους σου. … Ἀλλ' ἵνα μάθῃς. ὅτι οὐ περὶ σωματικοῦ κάλλους ὁ λόγος, ἐκ τῆς ὑπακοῆς αὐτοῦ συνίστασθαι τοῦτό φησιν· ἡ ὑπακοὴ δὲ οὐ τὸ σωματικὸν κάλλος συνίστησιν, ἀλλὰ τὸ ψυχικόν. … Ὅτι αὐτός σου ἐστὶ Κύριος. Ἰδοὺ ὁ πατὴρ καὶ νυμφίος καὶ δεσπότης ἀνεφάνη. … Καὶ τὴν Ἐκκλησίαν ὁρᾶτε παρὰ πάντων τιμωμένην.

…

ἐν ἱματισμῷ διαχρύσῳ περιβεβλημένη, πεποικιλμένη. Εἶδες τὰ ἱμάτια τὰ κροσσωτά; εἶδες τὴν χρυσῆν στολὴν, τῆς παρθενίας τὸ ἄνθος; Τοῦτο τῆς Ἐκκλησίας τὸ ἱμάτιον. (PG 55,199-200)

Περίληψη

        Στην εργασία αυτή δίνω άλλο ένα παράδειγμα λάθους των τριών διάσημων ελληνικών κωδίκων, Β, Α και S, με τη λέξη βάρις. Η λέξη ήταν εφεύρεση των Ο΄ και ξεκίνησε με τη σημασία του οχυρωματικού πύργου στις πύλες και σε άλλα σημεία των τειχών αρχαίας πόλης. Αντιπροσωπευτική στο νόημα είναι η σύνθεση, πάλι από τους Ο΄, της λέξης πυργόβαρις που συναντάται στο Ψα 121:7. Σταδιακά, κι ενώ οι Ο΄ γνώριζαν την οχύρωση της Σιών και του βασιλικού οίκου από τον Δαβίδ, η βάρις έφτασε να σημαίνει και το ανάκτορο ή παλάτι. Μ’ αυτήν την τελευταία σημασία συναντάται η βάρις στα χωρία Νε 1:1 και Δα 8:2, όπου το δεύτερο προσφέρει τη λύση στη φθορά του πρώτου, η οποία δημιούργησε την ακαταλαβίστικη τοποθεσία ΕΝ ΣΟΥΣΑΝ ΑΒΕΙΡΑ που έχουν οι τρεις ελληνικοί κώδικες. Πρόκειται, λοιπόν, για τις λέξεις ΕΝ ΣΟΥΣΟΙΣ ΤΗ ΒΑΡΕΙ που σημαίνει το ανάκτορο των Σούσων. Το λάθος, ήταν συνεπώς, αναγραμματισμός φωνηέντων αποδίδοντας τη ΒΑΡΕΙ σε ΒΕΙΡΑ, με συνδυασμό της φθοράς της κατάληξης -ΟΙΣ του προηγούμενου ονόματος (ΣΟΥΣΟΙΣ) και του άρθρου ΤΗ που έδωσαν -ΑΝΑ. Και το λάθος αυτό κληρονομήθηκε μέσω κλοπής από Εβραίους αντιγραφείς σε αντίστοιχα χειρόγραφα του Μασοριτικού κειμένου. Το αναπάντεχο που βρήκαμε ήταν ότι, δεν κληρονομήθηκε μόνο η λανθασμένη γραφή αλλά πέρασε και ως λανθασμένη λέξη με προφορά habbeerah ή habbira, στη νεότερη εβραϊκή γλώσσα με τη σημασία της πρωτεύουσας, ως πιο πιθανή αφού συνοδεύει τα Σούσα που ήταν πρωτεύουσα της Περσίας!

       Έχω επισημάνει και σε άλλη εργασία μου την κλεψιμαίικη αντιγραφή των ελληνικών κωδίκων από Εβραίους αντιγραφείς, βλέπε τους ΓΕΡΓΕΣΗΝΟΥΣ ΚΑΙ ΓΑΔΑΡΗΝΟΥΣ, ΜΕΡΟΣ Α΄ και ΜΕΡΟΣ Β΄.

       Στον δε τυφλωμένο απ’ τον Θεό Σιαμάκη, που δεν μπορεί να διακρίνει τις γραφές των χειρογράφων ενώ πιστεύει ότι είναι ειδικός, και που παραχαράζει την Αγία Γραφή, έχω να πω ότι το μόνο που πετυχαίνει είναι να συσσωρεύει στο κεφάλι του την οργή του Θεού, όπως κάθε αιρετικός.

Σημείωση του συγγραφέα

     Είναι γνωστό στην Εκκλησία από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες ότι το κείμενο των Ο΄ επέχει την θέση του πρωτοτύπου για την Παλαιά Διαθήκη, διότι το εβραϊκό εγκαταλείφθηκε και χάθηκε. Και η εγκατάλειψη αυτή έγινε από τον Θεό για να περάσει η Αγία Γραφή, Παλαιά και Καινή Διαθήκη, στην ελληνική γλώσσα, μια γλώσσα που θα άντεχε για πολλούς αιώνες. Γι’ αυτό και οι απόστολοι, γράφοντας την Καινή Διαθήκη, όταν παραπέμπουν στις προφητείες της Παλαιάς χρησιμοποιούν πάντα τους Ο΄ χωρίς καμιά εξαίρεση [11], χαράζοντας έτσι την γραμμή-οδηγό της αυθεντικής παράδοσης κειμένου. Ασχέτως αν οι μετέπειτα αποσπασθέντες από την Εκκλησία Ρωμαιοκαθολικοί ή παπικοί, και κατά κληρονομική επίδραση αυτών οι Προτεστάντες, άλλαξαν την αιώνια και αυθεντική αυτή παράδοση του κειμένου της Παλαιάς Διαθήκης και ξαναγύρισαν στο φθαρμένο εβραϊκό, το με τόση δυσκολία σουλουπωμένο και σε αρκετά σημεία αντιγραμμένο κλεψιμαίικα από τους ελληνικούς κώδικες, λεγόμενο μασοριτικό. Και οι μεν Ρωμαιοκαθολικοί το έκαναν αυτό από φθόνο προς τους Ορθόδοξους διότι δεν μπόρεσαν να τους υποτάξουν, οι δε Προτεστάντες από άγνοια και αμάθεια.

Υποσημειώσεις – Παραπομπές

[1] Την Original Hebrew or Paleo-Hebrew Bible μπορείτε να βρείτε εδώ: https://www.fathersalphabet.com/paleo-bible/ .

[2] Την Orthodox Jewish Bible (OJB) μπορείτε να βρείτε εδώ: https://www.biblestudytools.com/ojb/ .

[3] Την Complete Jewish Bible (CJB) μπορείτε να βρείτε εδώ: https://www.biblestudytools.com/cjb/ .

[4] Η έκδοση του Walton είναι η περιφημότερη και καλύτερη πολύγλωσση έκδοση της Βίβλου, κι έγινε το 1657. Μπορείτε να τη βρείτε και να την κατεβάσετε εδώ: https://archive.org/details/WaltPoly1PrologVariantReadings/WaltPoly1_Prolog%26VariantReadings%29/ .

[5] Την Jewish Publication Society (JPS 1917) μπορείτε να βρείτε εδώ: https://en.wikisource.org/wiki/Bible_(Jewish_Publication_Society_1917) .

[6] Την Jewish Publication Society (JPS 1923) μπορείτε να βρείτε εδώ: https://www.sefaria.org/texts/Tanakh , ακολούθως κάνετε κλικ σ’ ένα βιβλίο, π.χ. τον Νεεμία (Nehemiah), μετά κλικ στο κεφάλαιο 1, μετά πηγαίνετε κάτω από τον τίτλο του κεφαλαίου (Nehemiah 1), εκεί που γράφει την έκδοση με μικρότερα γράμματα, π.χ. JPS 1923, και κάνετε κλικ επάνω της. Τότε θα εμφανιστεί μια κολώνα δεξιά όπου στην 4η σειρά έχει Translations. Κάντε κλικ και θα εμφανιστούν στην ίδια κολώνα ένα πλήθος από μεταφράσεις-εκδόσεις για το ίδιο κεφάλαιο, εν προκειμένω στο Νε 1. Αν κάνετε κλικ επάνω στην περικοπή της κάθε μιας θα εμφανιστεί ολόκληρο το κεφάλαιο.

[7] Την Hebrew Names Version (HNV) μπορείτε να βρείτε εδώ: https://www.biblestudytools.com/hnv/ .

[8] Την Jubilee Bible 2000 (JUB) μπορείτε να βρείτε εδώ: https://www.biblestudytools.com/jub/ .

[9] Την Douay-Rheims μαζί και την Knox Bible μπορείτε να βρείτε εδώ όπου βρίσκονται σε παράλληλες στήλες μαζί με την Βουλγάτα: https://catholicbible.online/side_by_side .

[10] Την Knox Bible μαζί και την Douay-Rheims μπορείτε να βρείτε εδώ όπου βρίσκονται σε παράλληλες στήλες μαζί με την Βουλγάτα: https://catholicbible.online/side_by_side .

[11] Ο ισχυρισμός από κάποιους, ιδίως Προτεστάντες, ότι, οι απόστολοι χρησιμοποιούν ενίοτε το εβραϊκό κείμενο σε προφητικές παραπομπές τους, στηρίζεται κυρίως σε δυο χωρία, όπως αναλύω αμέσως παρακάτω:

        1) Το χωρίο 1 Κο 15:54-55 του Παύλου:

                 κατεπόθη ὁ θάνατος εἰς νῖκος.

                 ποῦ σου, θάνατε, τὸ κέντρον;

                 ποῦ σου, ᾅδη, τὸ νῖκος;

      Εδώ ο Παύλος, που αναφέρεται στην Ανάσταση, δημιουργεί ένα ποιητικό τρίστιχο και εκ πρώτης όψεως φαίνεται ότι παίρνει τον πρώτο στίχο από την προφητεία του Ησαΐα που έχει τη φράση «κατέπιεν ὁ θάνατος ἰσχύσας» (Ησ 25:8). Βλέπουμε, λοιπόν, ότι ο Παύλος δεν χρησιμοποιεί τη μετοχή ἰσχύσας των Ο΄ αλλά προτιμά τις λέξεις εἰς νῖκος που δίνονται με αντίστοιχες λέξεις στο εβραϊκό κείμενο.

      Όμως, όπως είπα, το ποιηματάκι αυτό είναι δημιουργία του Παύλου, και προκειμένου να ταιριάξει τον στίχο με τους επόμενους που είναι καθαρά δική του έμπνευση, κλείνει το ποιηματάκι του με τις λέξεις εἰς νῖκος. Κι αυτές, θεωρώ πολύ πιθανό να τις έβαλε από έμπνευση, θεία θα έλεγα, παρά να θυμόταν απ’ έξω τον εβραϊκό στίχο του Ησαΐα. Άλλωστε η ισότητα της μετοχής ἰσχύσας είναι τόσο προφανής στη σημασία με το εἰς νῖκος, που συνειρμικά έρχεται στο νου πολύ εύκολα το δεύτερο, έτσι ώστε αυτό να ταιριάξει καλύτερα στον στίχο, ειδικά για τον άριστο μαθητή της ελληνικής γλώσσας Παύλο που εφηύρε τις λέξεις εθελοθρησκία (Κολ 2:23) και αρσενοκοίτης (1 Κο 6:9 και 1 Τιμ 1:10).

         2) Τα δυο χωρία που χρησιμοποιεί σχεδόν πανομοιότυπα ο Ιωάννης:

                 καὶ πάλιν ἑτέρα γραφὴ λέγει· ὄψονται εἰς ὃν ἐξεκέντησαν. (Ιω 19:37)

                 καὶ ὄψεται αὐτὸν πᾶς ὀφθαλμὸς

                 καὶ οἵτινες αὐτὸν ἐξεκέντησαν,

                 καὶ κόψονται ἐπ᾿ αὐτὸν πᾶσαι αἱ φυλαὶ τῆς γῆς (Απ 1:7)

        Διαβάζοντας τα δυο παραπάνω χωρία μας έρχεται στο νου η προφητεία του Ζαχαρία:

                 καὶ ἐπιβλέψονται πρός με ἀνθ᾿ ὧν κατωρχήσαντο καὶ κόψονται ἐπ᾿ αὐτὸν κοπετόν (Ζα 12:10)

      Το εβραϊκό στο Ζα 12:10 φαίνεται να έχει λέξη που αντιστοιχεί περισσότερο με το ρήμα ἐξεκέντησαν παρά με το κατωρχήσαντο των Ο΄. Το δεύτερο είναι αόριστος του κατορχέομαι, χρησιμοποιείται μόνο στη μέση φωνή, και σημαίνει χορεύω προς χλευασμό ή προς περιφρόνηση κάποιου (βλ. λεξικό LSK).

       Εκ πρώτης όψεως, λοιπόν, θα μπορούσε να πει κάποιος ότι ο Ιωάννης παραπέμπει στο εβραϊκό και όχι στους Ο΄. Εδώ όμως, έχουμε τον αγαπητό του Κυρίου μαθητή που ήταν ο μόνος από τους μαθητές που ήταν με τον Κύριο μέχρι τέλους, ακόμα και κάτω από τον σταυρό, μαζί με την μητέρα του Κυρίου. Και είδε ο Ιωάννης το κέντημα που Του έκανε ο στρατιώτης με την λόγχη στην πλευρά Του, απ’ όπου έτρεξε νερό κι αίμα. Και όχι μόνο, αλλά είδε και το κάρφωμα των χεριών και των ποδιών Του. Και αργότερα θυμήθηκε τα λόγια Του: καὶ παραδώσουσιν αὐτὸν τοῖς ἔθνεσιν εἰς τὸ ἐμπαῖξαι καὶ μαστιγῶσαι καὶ σταυρῶσαι, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστήσεται (Μθ 20:19, Μκ 10:33, Λκ 18:32-33). Το κάρφωμα στον σταυρό ήταν κι αυτό ένα άλλο κέντημα, χειρότερο. Πώς, λοιπόν, ο Ιωάννης, τα κάθε είδους κεντήματα που υπέφερε ο Κύριός του, να μην τα θυμάται περισσότερο από ένα χορό ή παίγνιο περιφρόνησης που Του έκαναν οι Ρωμαίοι στρατιώτες όταν τον χλεύαζαν, και που δεν το είδε;

       Συνεπώς, η εξήγηση στην προτίμηση του Ιωάννη για το ἐξεκέντησαν είναι πιο πιθανό να οφείλεται στην ανεξίτηλη θύμησή του όταν αναπολούσε τον πολλαπλώς κεντημένο Κύριό Του, παρά μια αποστήθιση του σπάνιου ρήματος κατωρχήσαντο των Ο΄. Εξάλλου, ο Ιωάννης δεν ήξερε πολύ καλά τα ελληνικά, όπως αποδεικνύω σε άλλη εργασία μου (ΤΟ ΘΗΡΙΟ ΚΑΙ Ο ΨΕΥΔΟΠΡΟΦΗΤΗΣ (ΜΕΡΟΣ Γ΄) – ΤΟ ΛΑΘΟΣ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ), και με την απλοϊκή γλώσσα που γράφει, γίνεται ακόμη πιο απίθανο να χρησιμοποιούσε αυτό το σπάνιο ρήμα των Ο΄.

     Κι ένα τελευταίο επιχείρημα είναι ότι, οι απόστολοι όταν θυμόταν τις προφητείες της Παλαιάς Διαθήκης δεν τις εκφράζανε με ακριβώς τις ίδιες λέξεις, αλλά, σε κάποιο ποσοστό, με διαφορετικές λέξεις που τους έρχονταν στο νου, που όμως είχαν το ίδιο νόημα. Άλλωστε, η θεοπνευστία έγκειται στο νόημα και όχι στο γράμμα. Περισσότερα πάνω σ’ αυτό θα πω σε προσεχή σελίδα, πάλι με αφορμή τις ανόητες κι αιρετικές απόψεις του Σιαμάκη.

Το παρόν άρθρο μπορείτε να το βρείτε σε PDF και να το κατεβάσετε εδώ :

Η ΒΑΡΙΣ.pdf - Google Drive